Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / མཛྫྷིམནིཀཱཡ • Majjhimanikāya

༥. ཙངྐཱིསུཏྟཾ

5. Caṅkīsuttaṃ

༤༢༢. ཨེཝཾ མེ སུཏཾ – ཨེཀཾ སམཡཾ བྷགཝཱ ཀོསལེསུ ཙཱརིཀཾ ཙརམཱནོ མཧཏཱ བྷིཀྑུསངྒྷེན སདྡྷིཾ ཡེན ཨོཔཱསཱདཾ ནཱམ ཀོསལཱནཾ བྲཱཧྨཎགཱམོ ཏདཝསརི། ཏཏྲ སུདཾ བྷགཝཱ ཨོཔཱསཱདེ ཝིཧརཏི ཨུཏྟརེན ཨོཔཱསཱདཾ དེཝཝནེ སཱལཝནེ། ཏེན ཁོ པན སམཡེན ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ ཨོཔཱསཱདཾ ཨཛ྄ཛྷཱཝསཏི སཏྟུསྶདཾ སཏིཎཀཊྛོདཀཾ སདྷཉྙཾ རཱཛབྷོགྒཾ རཉྙཱ པསེནདིནཱ ཀོསལེན དིནྣཾ རཱཛདཱཡཾ བྲཧྨདེཡྻཾ། ཨསྶོསུཾ ཁོ ཨོཔཱསཱདཀཱ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀཱ – ‘‘སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ སཀྱཔུཏྟོ སཀྱཀུལཱ པབྦཛིཏོ ཀོསལེསུ ཙཱརིཀཾ ཙརམཱནོ མཧཏཱ བྷིཀྑུསངྒྷེན སདྡྷིཾ ཨོཔཱསཱདཾ ཨནུཔྤཏྟོ, ཨོཔཱསཱདེ ཝིཧརཏི ཨུཏྟརེན ཨོཔཱསཱདཾ དེཝཝནེ སཱལཝནེ། ཏཾ ཁོ པན བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨེཝཾ ཀལྱཱཎོ ཀིཏྟིསདྡོ ཨབྦྷུགྒཏོ – ‘ཨིཏིཔི སོ བྷགཝཱ ཨརཧཾ སམྨཱསམྦུདྡྷོ ཝིཛྫཱཙརཎསམྤནྣོ སུགཏོ ལོཀཝིདཱུ ཨནུཏྟརོ པུརིསདམྨསཱརཐི སཏྠཱ དེཝམནུསྶཱནཾ བུདྡྷོ བྷགཝཱ’ཏི། སོ ཨིམཾ ལོཀཾ སདེཝཀཾ སམཱརཀཾ སབྲཧྨཀཾ སསྶམཎབྲཱཧྨཎིཾ པཛཾ སདེཝམནུསྶཾ སཡཾ ཨབྷིཉྙཱ སཙྪིཀཏྭཱ པཝེདེཏི། སོ དྷམྨཾ དེསེཏི ཨཱདིཀལྱཱཎཾ མཛ྄ཛྷེཀལྱཱཎཾ པརིཡོསཱནཀལྱཱཎཾ སཱཏྠཾ སབྱཉྫནཾ, ཀེཝལཔརིཔུཎྞཾ པརིསུདྡྷཾ བྲཧྨཙརིཡཾ པཀཱསེཏི། སཱདྷུ ཁོ པན ཏཐཱརཱུཔཱནཾ ཨརཧཏཾ དསྶནཾ ཧོཏཱི’’ཏི།

422. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena opāsādaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo opāsādaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ. Assosuṃ kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ opāsādaṃ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.

༤༢༣. ཨཐ ཁོ ཨོཔཱསཱདཀཱ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀཱ ཨོཔཱསཱདཱ ནིཀྑམིཏྭཱ སངྒྷསངྒྷཱི གཎཱིབྷཱུཏཱ ཨུཏྟརེནམུཁཱ གཙྪནྟི ཡེན དེཝཝནཾ སཱལཝནཾ། ཏེན ཁོ པན སམཡེན ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ ཨུཔརིཔཱསཱདེ དིཝཱསེཡྻཾ ཨུཔགཏོ། ཨདྡསཱ ཁོ ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ ཨོཔཱསཱདཀེ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀེ ཨོཔཱསཱདཱ ནིཀྑམིཏྭཱ སངྒྷསངྒྷཱི གཎཱིབྷཱུཏེ ཨུཏྟརེན མུཁཾ ཡེན དེཝཝནཾ སཱལཝནཾ ཏེནུཔསངྐམནྟེ། དིསྭཱ ཁཏྟཾ ཨཱམནྟེསི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ ཁཏྟེ, ཨོཔཱསཱདཀཱ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀཱ ཨོཔཱསཱདཱ ནིཀྑམིཏྭཱ སངྒྷསངྒྷཱི གཎཱིབྷཱུཏཱ ཨུཏྟརེནམུཁཱ གཙྪནྟི ཡེན དེཝཝནཾ སཱལཝན’’ནྟི? ‘‘ཨཏྠི, བྷོ ཙངྐཱི, སམཎོ གོཏམོ སཀྱཔུཏྟོ སཀྱཀུལཱ པབྦཛིཏོ ཀོསལེསུ ཙཱརིཀཾ ཙརམཱནོ མཧཏཱ བྷིཀྑུསངྒྷེན སདྡྷིཾ ཨོཔཱསཱདཾ ཨནུཔྤཏྟོ, ཨོཔཱསཱདེ ཝིཧརཏི ཨུཏྟརེན ཨོཔཱསཱདཾ དེཝཝནེ སཱལཝནེ། ཏཾ ཁོ པན བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨེཝཾ ཀལྱཱཎོ ཀིཏྟིསདྡོ ཨབྦྷུགྒཏོ – ‘ཨིཏིཔི སོ བྷགཝཱ ཨརཧཾ སམྨཱསམྦུདྡྷོ ཝིཛྫཱཙརཎསམྤནྣོ སུགཏོ ལོཀཝིདཱུ ཨནུཏྟརོ པུརིསདམྨསཱརཐི སཏྠཱ དེཝམནུསྶཱནཾ བུདྡྷོ བྷགཝཱ’ཏི། ཏམེཏེ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ གཙྪནྟཱི’’ཏི། ‘‘ཏེན ཧི, བྷོ ཁཏྟེ, ཡེན ཨོཔཱསཱདཀཱ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀཱ ཏེནུཔསངྐམ; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ ཨོཔཱསཱདཀེ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀེ ཨེཝཾ ཝདེཧི – ‘ཙངྐཱི, བྷོ, བྲཱཧྨཎོ ཨེཝམཱཧ – ཨཱགམེནྟུ ཀིར བྷོནྟོ, ཙངྐཱིཔི བྲཱཧྨཎོ སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིསྶཏཱི’’’ཏི། ‘‘ཨེཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ སོ ཁཏྟོ ཙངྐིསྶ བྲཱཧྨཎསྶ པཊིསྶུཏྭཱ ཡེན ཨོཔཱསཱདཀཱ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀཱ ཏེནུཔསངྐམི; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ ཨོཔཱསཱདཀེ བྲཱཧྨཎགཧཔཏིཀེ ཨེཏདཝོཙ – ‘‘ཙངྐཱི, བྷོ, བྲཱཧྨཎོ ཨེཝམཱཧ – ‘ཨཱགམེནྟུ ཀིར བྷོནྟོ, ཙངྐཱིཔི བྲཱཧྨཎོ སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིསྶཏཱི’’’ཏི།

423. Atha kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṃ sālavanaṃ. Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo uparipāsāde divāseyyaṃ upagato. Addasā kho caṅkī brāhmaṇo opāsādake brāhmaṇagahapatike opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarena mukhaṃ yena devavanaṃ sālavanaṃ tenupasaṅkamante. Disvā khattaṃ āmantesi – ‘‘kiṃ nu kho, bho khatte, opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṃ sālavana’’nti? ‘‘Atthi, bho caṅkī, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ opāsādaṃ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Tamete bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya gacchantī’’ti. ‘‘Tena hi, bho khatte, yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike evaṃ vadehi – ‘caṅkī, bho, brāhmaṇo evamāha – āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho so khatto caṅkissa brāhmaṇassa paṭissutvā yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike etadavoca – ‘‘caṅkī, bho, brāhmaṇo evamāha – ‘āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’’ti.

༤༢༤. ཏེན ཁོ པན སམཡེན ནཱནཱཝེརཛྫཀཱནཾ བྲཱཧྨཎཱནཾ པཉྩམཏྟཱནི བྲཱཧྨཎསཏཱནི ཨོཔཱསཱདེ པཊིཝསནྟི ཀེནཙིདེཝ ཀརཎཱིཡེན། ཨསྶོསུཾ ཁོ ཏེ བྲཱཧྨཎཱ – ‘‘ཙངྐཱི ཀིར བྲཱཧྨཎོ སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིསྶཏཱི’’ཏི། ཨཐ ཁོ ཏེ བྲཱཧྨཎཱ ཡེན ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ ཏེནུཔསངྐམིཾསུ; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ ཙངྐིཾ བྲཱཧྨཎཾ ཨེཏདཝོཙུཾ – ‘‘སཙྩཾ ཀིར བྷཝཾ ཙངྐཱི སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིསྶཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེཝཾ ཁོ མེ, བྷོ, ཧོཏི – ‘ཨཧཾ སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིསྶཱམཱི’’’ཏི། ‘‘མཱ བྷཝཾ ཙངྐཱི སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམི། ན ཨརཧཏི བྷཝཾ ཙངྐཱི སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; སམཎོཏྭེཝ གོཏམོ ཨརཧཏི བྷཝནྟཾ ཙངྐིཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ། བྷཝཉྷི ཙངྐཱི ཨུབྷཏོ སུཛཱཏོ མཱཏིཏོ ཙ པིཏིཏོ ཙ སཾསུདྡྷགཧཎིཀོ ཡཱཝ སཏྟམཱ པིཏཱམཧཡུགཱ ཨཀྑིཏྟོ ཨནུཔཀྐུཊྛོ ཛཱཏིཝཱདེན། ཡམྤི བྷཝཾ ཙངྐཱི ཨུབྷཏོ སུཛཱཏོ མཱཏིཏོ ཙ པིཏིཏོ ཙ སཾསུདྡྷགཧཎིཀོ ཡཱཝ སཏྟམཱ པིཏཱམཧཡུགཱ ཨཀྑིཏྟོ ཨནུཔཀྐུཊྛོ ཛཱཏིཝཱདེན, ཨིམིནཱཔངྒེན ན ཨརཧཏི བྷཝཾ ཙངྐཱི སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; སམཎོཏྭེཝ གོཏམོ ཨརཧཏི བྷཝནྟཾ ཙངྐིཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ། བྷཝཉྷི ཙངྐཱི ཨཌྜྷོ མཧདྡྷནོ མཧཱབྷོགོ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི ཏིཎྞཾ ཝེདཱནཾ པཱརགཱུ སནིགྷཎྜུཀེཊུབྷཱནཾ སཱཀྑརཔྤབྷེདཱནཾ ཨིཏིཧཱསཔཉྩམཱནཾ, པདཀོ, ཝེཡྻཱཀརཎོ, ལོཀཱཡཏམཧཱཔུརིསལཀྑཎེསུ ཨནཝཡོ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི ཨབྷིརཱུཔོ དསྶནཱིཡོ པཱསཱདིཀོ པརམཱཡ ཝཎྞཔོཀྑརཏཱཡ སམནྣཱགཏོ བྲཧྨཝཎྞཱི བྲཧྨཝཙྪསཱི 1 ཨཁུདྡཱཝཀཱསོ དསྶནཱཡ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི སཱིལཝཱ ཝུདྡྷསཱིལཱི ཝུདྡྷསཱིལེན སམནྣཱགཏོ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི ཀལྱཱཎཝཱཙོ ཀལྱཱཎཝཱཀྐརཎོ པོརིཡཱ ཝཱཙཱཡ སམནྣཱགཏོ ཝིསྶཊྛཱཡ ཨནེལགལཱཡ ཨཏྠསྶ ཝིཉྙཱཔནིཡཱ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི བཧཱུནཾ ཨཱཙརིཡཔཱཙརིཡོ, ཏཱིཎི མཱཎཝཀསཏཱནི མནྟེ ཝཱཙེཏི…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི རཉྙོ པསེནདིསྶ ཀོསལསྶ སཀྐཏོ གརུཀཏོ མཱནིཏོ པཱུཛིཏོ ཨཔཙིཏོ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎསྶ པོཀྑརསཱཏིསྶ སཀྐཏོ གརུཀཏོ མཱནིཏོ པཱུཛིཏོ ཨཔཙིཏོ…པེ॰… བྷཝཉྷི ཙངྐཱི ཨོཔཱསཱདཾ ཨཛ྄ཛྷཱཝསཏི སཏྟུསྶདཾ སཏིཎཀཊྛོདཀཾ སདྷཉྙཾ རཱཛབྷོགྒཾ རཉྙཱ པསེནདིནཱ ཀོསལེན དིནྣཾ རཱཛདཱཡཾ བྲཧྨདེཡྻཾ། ཡམྤི བྷཝཾ ཙངྐཱི ཨོཔཱསཱདཾ ཨཛ྄ཛྷཱཝསཏི སཏྟུསྶདཾ སཏིཎཀཊྛོདཀཾ སདྷཉྙཾ རཱཛབྷོགྒཾ རཉྙཱ པསེནདིནཱ ཀོསལེན དིནྣཾ རཱཛདཱཡཾ བྲཧྨདེཡྻཾ, ཨིམིནཱཔངྒེན ན ཨརཧཏི བྷཝཾ ཙངྐཱི སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; སམཎོཏྭེཝ གོཏམོ ཨརཧཏི བྷཝནྟཾ ཙངྐིཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུ’’ནྟི།

424. Tena kho pana samayena nānāverajjakānaṃ brāhmaṇānaṃ pañcamattāni brāhmaṇasatāni opāsāde paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Assosuṃ kho te brāhmaṇā – ‘‘caṅkī kira brāhmaṇo samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’ti. Atha kho te brāhmaṇā yena caṅkī brāhmaṇo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā caṅkiṃ brāhmaṇaṃ etadavocuṃ – ‘‘saccaṃ kira bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’’ti? ‘‘Evaṃ kho me, bho, hoti – ‘ahaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissāmī’’’ti. ‘‘Mā bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkami. Na arahati bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṃ caṅkiṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Bhavañhi caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Yampi bhavaṃ caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṃ caṅkiṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Bhavañhi caṅkī aḍḍho mahaddhano mahābhogo…pe… bhavañhi caṅkī tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo…pe… bhavañhi caṅkī abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī 2 akhuddāvakāso dassanāya…pe… bhavañhi caṅkī sīlavā vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato…pe… bhavañhi caṅkī kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā…pe… bhavañhi caṅkī bahūnaṃ ācariyapācariyo, tīṇi māṇavakasatāni mante vāceti…pe… bhavañhi caṅkī rañño pasenadissa kosalassa sakkato garukato mānito pūjito apacito…pe… bhavañhi caṅkī brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito…pe… bhavañhi caṅkī opāsādaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ. Yampi bhavaṃ caṅkī opāsādaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ, imināpaṅgena na arahati bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṃ caṅkiṃ dassanāya upasaṅkamitu’’nti.

༤༢༥. ཨེཝཾ ཝུཏྟེ, ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ ཏེ བྲཱཧྨཎེ ཨེཏདཝོཙ – ‘‘ཏེན ཧི, བྷོ, མམཔི སུཎཱཐ, ཡཐཱ མཡམེཝ ཨརཧཱམ ཏཾ སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; ནཏྭེཝ ཨརཧཏི སོ བྷཝཾ གོཏམོ ཨམྷཱཀཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ། སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཨུབྷཏོ སུཛཱཏོ མཱཏིཏོ ཙ པིཏིཏོ ཙ སཾསུདྡྷགཧཎིཀོ ཡཱཝ སཏྟམཱ པིཏཱམཧཡུགཱ ཨཀྑིཏྟོ ཨནུཔཀྐུཊྛོ ཛཱཏིཝཱདེན། ཡམྤི, བྷོ, སམཎོ གོཏམོ ཨུབྷཏོ སུཛཱཏོ མཱཏིཏོ ཙ པིཏིཏོ ཙ སཾསུདྡྷགཧཎིཀོ ཡཱཝ སཏྟམཱ པིཏཱམཧཡུགཱ ཨཀྑིཏྟོ ཨནུཔཀྐུཊྛོ ཛཱཏིཝཱདེན, ཨིམིནཱཔངྒེན ན ཨརཧཏི སོ བྷཝཾ གོཏམོ ཨམྷཱཀཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; ཨཐ ཁོ མཡམེཝ ཨརཧཱམ ཏཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ 3། སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ པཧཱུཏཾ ཧིརཉྙསུཝཎྞཾ ཨོཧཱཡ པབྦཛིཏོ བྷཱུམིགཏཉྩ ཝེཧཱསཊྛཉྩ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ དཧརོཝ སམཱནོ ཡུཝཱ སུསུཀཱལ༹ཀེསོ བྷདྲེན ཡོབྦནེན སམནྣཱགཏོ པཋམེན ཝཡསཱ ཨགཱརསྨཱ ཨནགཱརིཡཾ པབྦཛིཏོ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཨཀཱམཀཱནཾ མཱཏཱཔིཏཱུནཾ ཨསྶུམུཁཱནཾ རུདནྟཱནཾ ཀེསམསྶུཾ ཨོཧཱརེཏྭཱ ཀཱསཱཡཱནི ཝཏྠཱནི ཨཙྪཱདེཏྭཱ ཨགཱརསྨཱ ཨནགཱརིཡཾ པབྦཛིཏོ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཨབྷིརཱུཔོ དསྶནཱིཡོ པཱསཱདིཀོ པརམཱཡ ཝཎྞཔོཀྑརཏཱཡ སམནྣཱགཏོ བྲཧྨཝཎྞཱི བྲཧྨཝཙྪསཱི ཨཁུདྡཱཝཀཱསོ དསྶནཱཡ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ སཱིལཝཱ ཨརིཡསཱིལཱི ཀུསལསཱིལཱི ཀུསལེན སཱིལེན སམནྣཱགཏོ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཀལྱཱཎཝཱཙོ ཀལྱཱཎཝཱཀྐརཎོ པོརིཡཱ ཝཱཙཱཡ སམནྣཱགཏོ ཝིསྶཊྛཱཡ ཨནེལགལཱཡ ཨཏྠསྶ ཝིཉྙཱཔནིཡཱ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ བཧཱུནཾ ཨཱཙརིཡཔཱཙརིཡོ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཁཱིཎཀཱམརཱགོ ཝིགཏཙཱཔལློ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཀམྨཝཱདཱི ཀིརིཡཝཱདཱི ཨཔཱཔཔུརེཀྑཱརོ བྲཧྨཉྙཱཡ པཛཱཡ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཨུཙྩཱ ཀུལཱ པབྦཛིཏོ ཨསམྦྷིནྣཱ ཁཏྟིཡཀུལཱ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཨཌྜྷཱ ཀུལཱ པབྦཛིཏོ མཧདྡྷནཱ མཧཱབྷོགཱ…པེ॰… སམཎཾ ཁལུ, བྷོ, གོཏམཾ ཏིརོརཊྛཱ ཏིརོཛནཔདཱ སཾཔུཙྪིཏུཾ ཨཱགཙྪནྟི…པེ॰… སམཎཾ ཁལུ, བྷོ, གོཏམཾ ཨནེཀཱནི དེཝཏཱསཧསྶཱནི པཱཎེཧི སརཎཾ གཏཱནི…པེ॰… སམཎཾ ཁལུ, བྷོ, གོཏམཾ ཨེཝཾ ཀལྱཱཎོ ཀིཏྟིསདྡོ ཨབྦྷུགྒཏོ – ‘ཨིཏིཔི སོ བྷགཝཱ ཨརཧཾ སམྨཱསམྦུདྡྷོ ཝིཛྫཱཙརཎསམྤནྣོ སུགཏོ ལོཀཝིདཱུ ཨནུཏྟརོ པུརིསདམྨསཱརཐི སཏྠཱ དེཝམནུསྶཱནཾ བུདྡྷོ བྷགཝཱ’ཏི…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ དྭཏྟིཾསམཧཱཔུརིསལཀྑཎེཧི སམནྣཱགཏོ…པེ॰… 4 སམཎཾ ཁལུ, བྷོ, གོཏམཾ རཱཛཱ མཱགདྷོ སེནིཡོ བིམྦིསཱརོ སཔུཏྟདཱརོ པཱཎེཧི སརཎཾ གཏོ…པེ॰… སམཎཾ ཁལུ, བྷོ, གོཏམཾ རཱཛཱ པསེནདི ཀོསལོ སཔུཏྟདཱརོ པཱཎེཧི སརཎཾ གཏོ…པེ॰… སམཎཾ ཁལུ, བྷོ, གོཏམཾ བྲཱཧྨཎོ པོཀྑརསཱཏི སཔུཏྟདཱརོ པཱཎེཧི སརཎཾ གཏོ…པེ॰… སམཎོ ཁལུ, བྷོ, གོཏམོ ཨོཔཱསཱདཾ ཨནུཔྤཏྟོ ཨོཔཱསཱདེ ཝིཧརཏི ཨུཏྟརེན ཨོཔཱསཱདཾ དེཝཝནེ སཱལཝནེ། ཡེ ཁོ ཏེ སམཎཱ ཝཱ བྲཱཧྨཎཱ ཝཱ ཨམྷཱཀཾ གཱམཀྑེཏྟཾ ཨཱགཙྪནྟི, ཨཏིཐཱི ནོ ཏེ ཧོནྟི། ཨཏིཐཱི ཁོ པནམྷེཧི སཀྐཱཏབྦཱ གརུཀཱཏབྦཱ མཱནེཏབྦཱ པཱུཛེཏབྦཱ། ཡམྤི སམཎོ གོཏམོ ཨོཔཱསཱདཾ ཨནུཔྤཏྟོ ཨོཔཱསཱདེ ཝིཧརཏི ཨུཏྟརེན ཨོཔཱསཱདཾ དེཝཝནེ སཱལཝནེ, ཨཏིཐིམྷཱཀཾ སམཎོ གོཏམོ། ཨཏིཐི ཁོ པནམྷེཧི སཀྐཱཏབྦོ གརུཀཱཏབྦོ མཱནེཏབྦོ པཱུཛེཏབྦོ། ཨིམིནཱཔངྒེན ན ཨརཧཏི སོ བྷཝཾ གོཏམོ ཨམྷཱཀཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; ཨཐ ཁོ མཡམེཝ ཨརཧཱམ ཏཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ། ཨེཏྟཀེ ཁོ ཨཧཾ, བྷོ, ཏསྶ བྷོཏོ གོཏམསྶ ཝཎྞེ པརིཡཱཔུཎཱམི, ནོ ཙ ཁོ སོ བྷཝཾ གོཏམོ ཨེཏྟཀཝཎྞོ; ཨཔརིམཱཎཝཎྞོ ཧི སོ བྷཝཾ གོཏམོ། ཨེཀམེཀེནཔི ཏེན 5 ཨངྒེན སམནྣཱགཏོ ན ཨརཧཏི, སོ, བྷཝཾ གོཏམོ ཨམྷཱཀཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུཾ; ཨཐ ཁོ མཡམེཝ ཨརཧཱམ ཏཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིཏུནྟི། ཏེན ཧི, བྷོ, སབྦེཝ མཡཾ སམཎཾ གོཏམཾ དསྶནཱཡ ཨུཔསངྐམིསྶཱམཱ’’ཏི།

425. Evaṃ vutte, caṅkī brāhmaṇo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘tena hi, bho, mamapi suṇātha, yathā mayameva arahāma taṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; natveva arahati so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Samaṇo khalu, bho, gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Yampi, bho, samaṇo gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; atha kho mayameva arahāma taṃ bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ 6. Samaṇo khalu, bho, gotamo pahūtaṃ hiraññasuvaṇṇaṃ ohāya pabbajito bhūmigatañca vehāsaṭṭhañca…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo daharova samāno yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo akāmakānaṃ mātāpitūnaṃ assumukhānaṃ rudantānaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo sīlavā ariyasīlī kusalasīlī kusalena sīlena samannāgato…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo bahūnaṃ ācariyapācariyo…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo khīṇakāmarāgo vigatacāpallo…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo kammavādī kiriyavādī apāpapurekkhāro brahmaññāya pajāya…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo uccā kulā pabbajito asambhinnā khattiyakulā…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo aḍḍhā kulā pabbajito mahaddhanā mahābhogā…pe… samaṇaṃ khalu, bho, gotamaṃ tiroraṭṭhā tirojanapadā saṃpucchituṃ āgacchanti…pe… samaṇaṃ khalu, bho, gotamaṃ anekāni devatāsahassāni pāṇehi saraṇaṃ gatāni…pe… samaṇaṃ khalu, bho, gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato…pe… 7 samaṇaṃ khalu, bho, gotamaṃ rājā māgadho seniyo bimbisāro saputtadāro pāṇehi saraṇaṃ gato…pe… samaṇaṃ khalu, bho, gotamaṃ rājā pasenadi kosalo saputtadāro pāṇehi saraṇaṃ gato…pe… samaṇaṃ khalu, bho, gotamaṃ brāhmaṇo pokkharasāti saputtadāro pāṇehi saraṇaṃ gato…pe… samaṇo khalu, bho, gotamo opāsādaṃ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. Ye kho te samaṇā vā brāhmaṇā vā amhākaṃ gāmakkhettaṃ āgacchanti, atithī no te honti. Atithī kho panamhehi sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Yampi samaṇo gotamo opāsādaṃ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane, atithimhākaṃ samaṇo gotamo. Atithi kho panamhehi sakkātabbo garukātabbo mānetabbo pūjetabbo. Imināpaṅgena na arahati so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; atha kho mayameva arahāma taṃ bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Ettake kho ahaṃ, bho, tassa bhoto gotamassa vaṇṇe pariyāpuṇāmi, no ca kho so bhavaṃ gotamo ettakavaṇṇo; aparimāṇavaṇṇo hi so bhavaṃ gotamo. Ekamekenapi tena 8 aṅgena samannāgato na arahati, so, bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; atha kho mayameva arahāma taṃ bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamitunti. Tena hi, bho, sabbeva mayaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissāmā’’ti.

༤༢༦. ཨཐ ཁོ ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ མཧཏཱ བྲཱཧྨཎགཎེན སདྡྷིཾ ཡེན བྷགཝཱ ཏེནུཔསངྐམི; ཨུཔསངྐམིཏྭཱ བྷགཝཏཱ སདྡྷིཾ སམྨོདི། སམྨོདནཱིཡཾ ཀཐཾ སཱརཎཱིཡཾ ཝཱིཏིསཱརེཏྭཱ ཨེཀམནྟཾ ནིསཱིདི། ཏེན ཁོ པན སམཡེན བྷགཝཱ ཝུདྡྷེཧི ཝུདྡྷེཧི བྲཱཧྨཎེཧི སདྡྷིཾ ཀིཉྩི ཀིཉྩི ཀཐཾ སཱརཎཱིཡཾ ཝཱིཏིསཱརེཏྭཱ ནིསིནྣོ ཧོཏི། ཏེན ཁོ པན སམཡེན ཀཱཔཊིཀོ 9 ནཱམ མཱཎཝོ དཧརོ ཝུཏྟསིརོ སོལ༹སཝསྶུདྡེསིཀོ ཛཱཏིཡཱ, ཏིཎྞཾ ཝེདཱནཾ པཱརགཱུ སནིགྷཎྜུཀེཊུབྷཱནཾ སཱཀྑརཔྤབྷེདཱནཾ ཨིཏིཧཱསཔཉྩམཱནཾ, པདཀོ, ཝེཡྻཱཀརཎོ, ལོཀཱཡཏམཧཱཔུརིསལཀྑཎེསུ ཨནཝཡོ ཏསྶཾ པརིསཱཡཾ ནིསིནྣོ ཧོཏི། སོ ཝུདྡྷཱནཾ ཝུདྡྷཱནཾ བྲཱཧྨཎཱནཾ བྷགཝཏཱ སདྡྷིཾ མནྟཡམཱནཱནཾ ཨནྟརནྟརཱ ཀཐཾ ཨོཔཱཏེཏི། ཨཐ ཁོ བྷགཝཱ ཀཱཔཊིཀཾ མཱཎཝཾ ཨཔསཱདེཏི – ‘‘མཱཡསྨཱ བྷཱརདྭཱཛོ ཝུདྡྷཱནཾ ཝུདྡྷཱནཾ བྲཱཧྨཎཱནཾ མནྟཡམཱནཱནཾ ཨནྟརནྟརཱ ཀཐཾ ཨོཔཱཏེཏུ། ཀཐཱཔརིཡོསཱནཾ ཨཱཡསྨཱ བྷཱརདྭཱཛོ ཨཱགམེཏཱུ’’ཏི། ཨེཝཾ ཝུཏྟེ, ཙངྐཱི བྲཱཧྨཎོ བྷགཝནྟཾ ཨེཏདཝོཙ – ‘‘མཱ བྷཝཾ གོཏམོ ཀཱཔཊིཀཾ མཱཎཝཾ ཨཔསཱདེསི། ཀུལཔུཏྟོ ཙ ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ, བཧུསྶུཏོ ཙ ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ, པཎྜིཏོ ཙ ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ, ཀལྱཱཎཝཱཀྐརཎོ ཙ ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ, པཧོཏི ཙ ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ བྷོཏཱ གོཏམེན སདྡྷིཾ ཨསྨིཾ ཝཙནེ པཊིམནྟེཏུ’’ནྟི། ཨཐ ཁོ བྷགཝཏོ ཨེཏདཧོསི – ‘‘ཨདྡྷཱ ཁོ ཀཱཔཊིཀསྶ 10 མཱཎཝསྶ ཏེཝིཛྫཀེ པཱཝཙནེ ཀཐཱ 11 བྷཝིསྶཏི། ཏཐཱ ཧི ནཾ བྲཱཧྨཎཱ སཾཔུརེཀྑརོནྟཱི’’ཏི། ཨཐ ཁོ ཀཱཔཊིཀསྶ མཱཎཝསྶ ཨེཏདཧོསི – ‘‘ཡདཱ མེ སམཎོ གོཏམོ ཙཀྑུཾ ཨུཔསཾཧརིསྶཏི, ཨཐཱཧཾ སམཎཾ གོཏམཾ པཉྷཾ པུཙྪིསྶཱམཱི’’ཏི། ཨཐ ཁོ བྷགཝཱ ཀཱཔཊིཀསྶ མཱཎཝསྶ ཙེཏསཱ ཙེཏོཔརིཝིཏཀྐམཉྙཱཡ ཡེན ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ ཏེན ཙཀྑཱུནི ཨུཔསཾཧཱསི།

426. Atha kho caṅkī brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Tena kho pana samayena bhagavā vuddhehi vuddhehi brāhmaṇehi saddhiṃ kiñci kiñci kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā nisinno hoti. Tena kho pana samayena kāpaṭiko 12 nāma māṇavo daharo vuttasiro soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti. So vuddhānaṃ vuddhānaṃ brāhmaṇānaṃ bhagavatā saddhiṃ mantayamānānaṃ antarantarā kathaṃ opāteti. Atha kho bhagavā kāpaṭikaṃ māṇavaṃ apasādeti – ‘‘māyasmā bhāradvājo vuddhānaṃ vuddhānaṃ brāhmaṇānaṃ mantayamānānaṃ antarantarā kathaṃ opātetu. Kathāpariyosānaṃ āyasmā bhāradvājo āgametū’’ti. Evaṃ vutte, caṅkī brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mā bhavaṃ gotamo kāpaṭikaṃ māṇavaṃ apasādesi. Kulaputto ca kāpaṭiko māṇavo, bahussuto ca kāpaṭiko māṇavo, paṇḍito ca kāpaṭiko māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca kāpaṭiko māṇavo, pahoti ca kāpaṭiko māṇavo bhotā gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti. Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘addhā kho kāpaṭikassa 13 māṇavassa tevijjake pāvacane kathā 14 bhavissati. Tathā hi naṃ brāhmaṇā saṃpurekkharontī’’ti. Atha kho kāpaṭikassa māṇavassa etadahosi – ‘‘yadā me samaṇo gotamo cakkhuṃ upasaṃharissati, athāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ pucchissāmī’’ti. Atha kho bhagavā kāpaṭikassa māṇavassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena kāpaṭiko māṇavo tena cakkhūni upasaṃhāsi.

༤༢༧. ཨཐ ཁོ ཀཱཔཊིཀསྶ མཱཎཝསྶ ཨེཏདཧོསི – ‘‘སམནྣཱཧརཏི ཁོ མཾ སམཎོ གོཏམོ། ཡཾནཱུནཱཧཾ སམཎཾ གོཏམཾ པཉྷཾ པུཙྪེཡྻ’’ནྟི། ཨཐ ཁོ ཀཱཔཊིཀོ མཱཎཝོ བྷགཝནྟཾ ཨེཏདཝོཙ – ‘‘ཡདིདཾ, བྷོ གོཏམ, བྲཱཧྨཎཱནཾ པོརཱཎཾ མནྟཔདཾ ཨིཏིཧིཏིཧཔརམྤརཱཡ པིཊཀསམྤདཱཡ, ཏཏྠ ཙ བྲཱཧྨཎཱ ཨེཀཾསེན ནིཊྛཾ གཙྪནྟི – ‘ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’ནྟི། ཨིདྷ བྷཝཾ གོཏམོ ཀིམཱཧཱ’’ཏི? ‘‘ཀིཾ པན, བྷཱརདྭཱཛ, ཨཏྠི ཀོཙི བྲཱཧྨཎཱནཾ ཨེཀབྲཱཧྨཎོཔི ཡོ ཨེཝམཱཧ – ‘ཨཧམེཏཾ ཛཱནཱམི, ཨཧམེཏཾ པསྶཱམི། ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧིདཾ, བྷོ གོཏམ’’། ‘‘ཀིཾ པན, བྷཱརདྭཱཛ, ཨཏྠི ཀོཙི བྲཱཧྨཎཱནཾ ཨེཀཱཙརིཡོཔི , ཨེཀཱཙརིཡཔཱཙརིཡོཔི, ཡཱཝ སཏྟམཱ ཨཱཙརིཡམཧཡུགཱཔི, ཡོ ཨེཝམཱཧ – ‘ཨཧམེཏཾ ཛཱནཱམི, ཨཧམེཏཾ པསྶཱམི། ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧིདཾ, བྷོ གོཏམ’’། ‘‘ཀིཾ པན, བྷཱརདྭཱཛ, ཡེཔི ཏེ བྲཱཧྨཎཱནཾ པུབྦཀཱ ཨིསཡོ མནྟཱནཾ ཀཏྟཱརོ མནྟཱནཾ པཝཏྟཱརོ ཡེསམིདཾ ཨེཏརཧི བྲཱཧྨཎཱ པོརཱཎཾ མནྟཔདཾ གཱིཏཾ པཝུཏྟཾ སམིཧིཏཾ ཏདནུགཱཡནྟི ཏདནུབྷཱསནྟི བྷཱསིཏམནུབྷཱསནྟི ཝཱཙིཏམནུཝཱཙེནྟི སེཡྻཐིདཾ – ཨཊྛཀོ ཝཱམཀོ ཝཱམདེཝོ ཝེསྶཱམིཏྟོ ཡམཏགྒི ཨངྒཱིརསོ བྷཱརདྭཱཛོ ཝཱསེཊྛོ ཀསྶཔོ བྷགུ, ཏེཔི ཨེཝམཱཧཾསུ – ‘མཡམེཏཾ ཛཱནཱམ, མཡམེཏཾ པསྶཱམ། ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧིདཾ, བྷོ གོཏམ’’།

427. Atha kho kāpaṭikassa māṇavassa etadahosi – ‘‘samannāharati kho maṃ samaṇo gotamo. Yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ puccheyya’’nti. Atha kho kāpaṭiko māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yadidaṃ, bho gotama, brāhmaṇānaṃ porāṇaṃ mantapadaṃ itihitihaparamparāya piṭakasampadāya, tattha ca brāhmaṇā ekaṃsena niṭṭhaṃ gacchanti – ‘idameva saccaṃ, moghamañña’nti. Idha bhavaṃ gotamo kimāhā’’ti? ‘‘Kiṃ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṃ ekabrāhmaṇopi yo evamāha – ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. Idameva saccaṃ, moghamañña’’’nti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’. ‘‘Kiṃ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṃ ekācariyopi , ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha – ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. Idameva saccaṃ, moghamañña’’’nti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’. ‘‘Kiṃ pana, bhāradvāja, yepi te brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṃ – aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi evamāhaṃsu – ‘mayametaṃ jānāma, mayametaṃ passāma. Idameva saccaṃ, moghamañña’’’nti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’.

‘‘ཨིཏི ཀིར, བྷཱརདྭཱཛ, ནཏྠི ཀོཙི བྲཱཧྨཎཱནཾ ཨེཀབྲཱཧྨཎོཔི ཡོ ཨེཝམཱཧ – ‘ཨཧམེཏཾ ཛཱནཱམི, ཨཧམེཏཾ པསྶཱམི། ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’ནྟི; ནཏྠི ཀོཙི བྲཱཧྨཎཱནཾ ཨེཀཱཙརིཡོཔི ཨེཀཱཙརིཡཔཱཙརིཡོཔི, ཡཱཝ སཏྟམཱ ཨཱཙརིཡམཧཡུགཱཔི, ཡོ ཨེཝམཱཧ – ‘ཨཧམེཏཾ ཛཱནཱམི, ཨཧམེཏཾ པསྶཱམི། ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’ནྟི; ཡེཔི ཏེ བྲཱཧྨཎཱནཾ པུབྦཀཱ ཨིསཡོ མནྟཱནཾ ཀཏྟཱརོ མནྟཱནཾ པཝཏྟཱརོ ཡེསམིདཾ ཨེཏརཧི བྲཱཧྨཎཱ པོརཱཎཾ མནྟཔདཾ གཱིཏཾ པཝུཏྟཾ སམིཧིཏཾ ཏདནུགཱཡནྟི ཏདནུབྷཱསནྟི བྷཱསིཏམནུབྷཱསནྟི ཝཱཙིཏམནུཝཱཙེནྟི སེཡྻཐིདཾ – ཨཊྛཀོ ཝཱམཀོ ཝཱམདེཝོ ཝེསྶཱམིཏྟོ ཡམཏགྒི ཨངྒཱིརསོ བྷཱརདྭཱཛོ ཝཱསེཊྛོ ཀསྶཔོ བྷགུ, ཏེཔི ན ཨེཝམཱཧཾསུ – ‘མཡམེཏཾ ཛཱནཱམ, མཡམེཏཾ པསྶཱམ། ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’ནྟི།

‘‘Iti kira, bhāradvāja, natthi koci brāhmaṇānaṃ ekabrāhmaṇopi yo evamāha – ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. Idameva saccaṃ, moghamañña’nti; natthi koci brāhmaṇānaṃ ekācariyopi ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha – ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. Idameva saccaṃ, moghamañña’nti; yepi te brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṃ – aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṃsu – ‘mayametaṃ jānāma, mayametaṃ passāma. Idameva saccaṃ, moghamañña’nti.

༤༢༨. ‘‘སེཡྻཐཱཔི, བྷཱརདྭཱཛ, ཨནྡྷཝེཎི པརམྤརཱསཾསཏྟཱ པུརིམོཔི ན པསྶཏི མཛ྄ཛྷིམོཔི ན པསྶཏི པཙྪིམོཔི ན པསྶཏི; ཨེཝམེཝ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, ཨནྡྷཝེཎཱུཔམཾ མཉྙེ བྲཱཧྨཎཱནཾ བྷཱསིཏཾ སམྤཛྫཏི – པུརིམོཔི ན པསྶཏི མཛ྄ཛྷིམོཔི ན པསྶཏི པཙྪིམོཔི ན པསྶཏི། ཏཾ ཀིཾ མཉྙསི, བྷཱརདྭཱཛ , ནནུ ཨེཝཾ སནྟེ བྲཱཧྨཎཱནཾ ཨམཱུལིཀཱ སདྡྷཱ སམྤཛྫཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁྭེཏྠ, བྷོ གོཏམ, བྲཱཧྨཎཱ སདྡྷཱཡེཝ པཡིརུཔཱསནྟི, ཨནུསྶཝཱཔེཏྠ བྲཱཧྨཎཱ པཡིརུཔཱསནྟཱི’’ཏི། ‘‘པུབྦེཝ ཁོ ཏྭཾ, བྷཱརདྭཱཛ, སདྡྷཾ ཨགམཱསི, ཨནུསྶཝཾ ཨིདཱནི ཝདེསི། པཉྩ ཁོ ཨིམེ, བྷཱརདྭཱཛ, དྷམྨཱ དིཊྛེཝ དྷམྨེ དྭེདྷཱ ཝིཔཱཀཱ། ཀཏམེ པཉྩ? སདྡྷཱ, རུཙི, ཨནུསྶཝོ, ཨཱཀཱརཔརིཝིཏཀྐོ, དིཊྛིནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟི – ཨིམེ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ , པཉྩ དྷམྨཱ དིཊྛེཝ དྷམྨེ དྭེདྷཱ ཝིཔཱཀཱ། ཨཔི ཙ, བྷཱརདྭཱཛ, སུསདྡཧིཏཾཡེཝ ཧོཏི, ཏཉྩ ཧོཏི རིཏྟཾ ཏུཙྪཾ མུསཱ; ནོ ཙེཔི སུསདྡཧིཏཾ ཧོཏི, ཏཉྩ ཧོཏི བྷཱུཏཾ ཏཙྪཾ ཨནཉྙཐཱ། ཨཔི ཙ, བྷཱརདྭཱཛ , སུརུཙིཏཾཡེཝ ཧོཏི…པེ॰… སྭཱནུསྶུཏཾཡེཝ ཧོཏི…པེ॰… སུཔརིཝིཏཀྐིཏཾཡེཝ ཧོཏི…པེ॰… སུནིཛ྄ཛྷཱཡིཏཾཡེཝ ཧོཏི, ཏཉྩ ཧོཏི རིཏྟཾ ཏུཙྪཾ མུསཱ; ནོ ཙེཔི སུནིཛ྄ཛྷཱཡིཏཾ ཧོཏི, ཏཉྩ ཧོཏི བྷཱུཏཾ ཏཙྪཾ ཨནཉྙཐཱ། སཙྩམནུརཀྑཏཱ, བྷཱརདྭཱཛ, ཝིཉྙུནཱ པུརིསེན ནཱལམེཏྠ ཨེཀཾསེན ནིཊྛཾ གནྟུཾ – ‘ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’’’ནྟི།

428. ‘‘Seyyathāpi, bhāradvāja, andhaveṇi paramparāsaṃsattā purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati; evameva kho, bhāradvāja, andhaveṇūpamaṃ maññe brāhmaṇānaṃ bhāsitaṃ sampajjati – purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati. Taṃ kiṃ maññasi, bhāradvāja , nanu evaṃ sante brāhmaṇānaṃ amūlikā saddhā sampajjatī’’ti? ‘‘Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā saddhāyeva payirupāsanti, anussavāpettha brāhmaṇā payirupāsantī’’ti. ‘‘Pubbeva kho tvaṃ, bhāradvāja, saddhaṃ agamāsi, anussavaṃ idāni vadesi. Pañca kho ime, bhāradvāja, dhammā diṭṭheva dhamme dvedhā vipākā. Katame pañca? Saddhā, ruci, anussavo, ākāraparivitakko, diṭṭhinijjhānakkhanti – ime kho, bhāradvāja , pañca dhammā diṭṭheva dhamme dvedhā vipākā. Api ca, bhāradvāja, susaddahitaṃyeva hoti, tañca hoti rittaṃ tucchaṃ musā; no cepi susaddahitaṃ hoti, tañca hoti bhūtaṃ tacchaṃ anaññathā. Api ca, bhāradvāja , surucitaṃyeva hoti…pe… svānussutaṃyeva hoti…pe… suparivitakkitaṃyeva hoti…pe… sunijjhāyitaṃyeva hoti, tañca hoti rittaṃ tucchaṃ musā; no cepi sunijjhāyitaṃ hoti, tañca hoti bhūtaṃ tacchaṃ anaññathā. Saccamanurakkhatā, bhāradvāja, viññunā purisena nālamettha ekaṃsena niṭṭhaṃ gantuṃ – ‘idameva saccaṃ, moghamañña’’’nti.

༤༢༩. ‘‘ཀིཏྟཱཝཏཱ པན, བྷོ གོཏམ, སཙྩཱནུརཀྑཎཱ ཧོཏི, ཀིཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུརཀྑཏི? སཙྩཱནུརཀྑཎཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘སདྡྷཱ ཙེཔི, བྷཱརདྭཱཛ, པུརིསསྶ ཧོཏི; ‘ཨེཝཾ མེ སདྡྷཱ’ཏི – ཨིཏི ཝདཾ སཙྩམནུརཀྑཏི 15, ནཏྭེཝ ཏཱཝ ཨེཀཾསེན ནིཊྛཾ གཙྪཏི – ‘ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’ནྟི ( ) 16། རུཙི ཙེཔི, བྷཱརདྭཱཛ, པུརིསསྶ ཧོཏི…པེ॰… ཨནུསྶཝོ ཙེཔི, བྷཱརདྭཱཛ, པུརིསསྶ ཧོཏི…པེ॰… ཨཱཀཱརཔརིཝིཏཀྐོ ཙེཔི, བྷཱརདྭཱཛ, པུརིསསྶ ཧོཏི…པེ॰… དིཊྛིནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟི ཙེཔི, བྷཱརདྭཱཛ, པུརིསསྶ ཧོཏི; ‘ཨེཝཾ མེ དིཊྛིནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟཱི’ཏི – ཨིཏི ཝདཾ སཙྩམནུརཀྑཏི, ནཏྭེཝ ཏཱཝ ཨེཀཾསེན ནིཊྛཾ གཙྪཏི – ‘ཨིདམེཝ སཙྩཾ, མོགྷམཉྙ’ནྟི། ཨེཏྟཱཝཏཱ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, སཙྩཱནུརཀྑཎཱ ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུརཀྑཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུརཀྑཎཾ པཉྙཔེམ; ན ཏྭེཝ ཏཱཝ སཙྩཱནུབོདྷོ ཧོཏཱི’’ཏི།

429. ‘‘Kittāvatā pana, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, kittāvatā saccamanurakkhati? Saccānurakkhaṇaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Saddhā cepi, bhāradvāja, purisassa hoti; ‘evaṃ me saddhā’ti – iti vadaṃ saccamanurakkhati 17, natveva tāva ekaṃsena niṭṭhaṃ gacchati – ‘idameva saccaṃ, moghamañña’nti ( ) 18. Ruci cepi, bhāradvāja, purisassa hoti…pe… anussavo cepi, bhāradvāja, purisassa hoti…pe… ākāraparivitakko cepi, bhāradvāja, purisassa hoti…pe… diṭṭhinijjhānakkhanti cepi, bhāradvāja, purisassa hoti; ‘evaṃ me diṭṭhinijjhānakkhantī’ti – iti vadaṃ saccamanurakkhati, natveva tāva ekaṃsena niṭṭhaṃ gacchati – ‘idameva saccaṃ, moghamañña’nti. Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānurakkhaṇaṃ paññapema; na tveva tāva saccānubodho hotī’’ti.

༤༣༠. ‘‘ཨེཏྟཱཝཏཱ, བྷོ གོཏམ, སཙྩཱནུརཀྑཎཱ ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུརཀྑཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུརཀྑཎཾ པེཀྑཱམ། ཀིཏྟཱཝཏཱ པན, བྷོ གོཏམ, སཙྩཱནུབོདྷོ ཧོཏི, ཀིཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུབུཛ྄ཛྷཏི? སཙྩཱནུབོདྷཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཨིདྷ 19, བྷཱརདྭཱཛ, བྷིཀྑུ ཨཉྙཏརཾ གཱམཾ ཝཱ ནིགམཾ ཝཱ ཨུཔནིསྶཱཡ ཝིཧརཏི། ཏམེནཾ གཧཔཏི ཝཱ གཧཔཏིཔུཏྟོ ཝཱ ཨུཔསངྐམིཏྭཱ ཏཱིསུ དྷམྨེསུ སམནྣེསཏི – ལོབྷནཱིཡེསུ དྷམྨེསུ, དོསནཱིཡེསུ དྷམྨེསུ, མོཧནཱིཡེསུ དྷམྨེསུ། ཨཏྠི ནུ ཁོ ཨིམསྶཱཡསྨཏོ ཏཐཱརཱུཔཱ ལོབྷནཱིཡཱ དྷམྨཱ ཡཐཱརཱུཔེཧི ལོབྷནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི པརིཡཱདིནྣཙིཏྟོ ཨཛཱནཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – ཛཱནཱམཱིཏི, ཨཔསྶཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – པསྶཱམཱིཏི, པརཾ ཝཱ ཏདཏྠཱཡ སམཱདཔེཡྻ ཡཾ པརེསཾ ཨསྶ དཱིགྷརཏྟཾ ཨཧིཏཱཡ དུཀྑཱཡཱཏི? ཏམེནཾ སམནྣེསམཱནོ ཨེཝཾ ཛཱནཱཏི – ‘ནཏྠི ཁོ ཨིམསྶཱཡསྨཏོ ཏཐཱརཱུཔཱ ལོབྷནཱིཡཱ དྷམྨཱ ཡཐཱརཱུཔེཧི ལོབྷནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི པརིཡཱདིནྣཙིཏྟོ ཨཛཱནཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – ཛཱནཱམཱིཏི, ཨཔསྶཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – པསྶཱམཱིཏི, པརཾ ཝཱ ཏདཏྠཱཡ སམཱདཔེཡྻ ཡཾ པརེསཾ ཨསྶ དཱིགྷརཏྟཾ ཨཧིཏཱཡ དུཀྑཱཡ 20། ཏཐཱརཱུཔོ 21 ཁོ པནིམསྶཱཡསྨཏོ ཀཱཡསམཱཙཱརོ ཏཐཱརཱུཔོ 22 ཝཙཱིསམཱཙཱརོ ཡཐཱ ཏཾ ཨལུདྡྷསྶ། ཡཾ ཁོ པན ཨཡམཱཡསྨཱ དྷམྨཾ དེསེཏི, གམྦྷཱིརོ སོ དྷམྨོ དུདྡསོ དུརནུབོདྷོ སནྟོ པཎཱིཏོ ཨཏཀྐཱཝཙརོ ནིཔུཎོ པཎྜིཏཝེདནཱིཡོ; ན སོ དྷམྨོ སུདེསིཡོ ལུདྡྷེནཱ’’’ཏི།

430. ‘‘Ettāvatā, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānurakkhaṇaṃ pekkhāma. Kittāvatā pana, bho gotama, saccānubodho hoti, kittāvatā saccamanubujjhati? Saccānubodhaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Idha 23, bhāradvāja, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā tīsu dhammesu samannesati – lobhanīyesu dhammesu, dosanīyesu dhammesu, mohanīyesu dhammesu. Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya – jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya – passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti? Tamenaṃ samannesamāno evaṃ jānāti – ‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya – jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya – passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya 24. Tathārūpo 25 kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo 26 vacīsamācāro yathā taṃ aluddhassa. Yaṃ kho pana ayamāyasmā dhammaṃ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo; na so dhammo sudesiyo luddhenā’’’ti.

༤༣༡. ‘‘ཡཏོ ནཾ སམནྣེསམཱནོ ཝིསུདྡྷཾ ལོབྷནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི སམནུཔསྶཏི ཏཏོ ནཾ ཨུཏྟརི སམནྣེསཏི དོསནཱིཡེསུ དྷམྨེསུ། ཨཏྠི ནུ ཁོ ཨིམསྶཱཡསྨཏོ ཏཐཱརཱུཔཱ དོསནཱིཡཱ དྷམྨཱ ཡཐཱརཱུཔེཧི དོསནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི པརིཡཱདིནྣཙིཏྟོ ཨཛཱནཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – ཛཱནཱམཱིཏི, ཨཔསྶཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – པསྶཱམཱིཏི, པརཾ ཝཱ ཏདཏྠཱཡ སམཱདཔེཡྻ ཡཾ པརེསཾ ཨསྶ དཱིགྷརཏྟཾ ཨཧིཏཱཡ དུཀྑཱཡཱཏི? ཏམེནཾ སམནྣེསམཱནོ ཨེཝཾ ཛཱནཱཏི – ‘ནཏྠི ཁོ ཨིམསྶཱཡསྨཏོ ཏཐཱརཱུཔཱ དོསནཱིཡཱ དྷམྨཱ ཡཐཱརཱུཔེཧི དོསནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི པརིཡཱདིནྣཙིཏྟོ ཨཛཱནཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – ཛཱནཱམཱིཏི, ཨཔསྶཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – པསྶཱམཱིཏི, པརཾ ཝཱ ཏདཏྠཱཡ སམཱདཔེཡྻ ཡཾ པརེསཾ ཨསྶ དཱིགྷརཏྟཾ ཨཧིཏཱཡ དུཀྑཱཡ། ཏཐཱརཱུཔོ ཁོ པནིམསྶཱཡསྨཏོ ཀཱཡསམཱཙཱརོ ཏཐཱརཱུཔོ ཝཙཱིསམཱཙཱརོ ཡཐཱ ཏཾ ཨདུཊྛསྶ། ཡཾ ཁོ པན ཨཡམཱཡསྨཱ དྷམྨཾ དེསེཏི, གམྦྷཱིརོ སོ དྷམྨོ དུདྡསོ དུརནུབོདྷོ སནྟོ པཎཱིཏོ ཨཏཀྐཱཝཙརོ ནིཔུཎོ པཎྜིཏཝེདནཱིཡོ; ན སོ དྷམྨོ སུདེསིཡོ དུཊྛེནཱ’’’ཏི།

431. ‘‘Yato naṃ samannesamāno visuddhaṃ lobhanīyehi dhammehi samanupassati tato naṃ uttari samannesati dosanīyesu dhammesu. Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya – jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya – passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti? Tamenaṃ samannesamāno evaṃ jānāti – ‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya – jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya – passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṃ aduṭṭhassa. Yaṃ kho pana ayamāyasmā dhammaṃ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo; na so dhammo sudesiyo duṭṭhenā’’’ti.

༤༣༢. ‘‘ཡཏོ ནཾ སམནྣེསམཱནོ ཝིསུདྡྷཾ དོསནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི སམནུཔསྶཏི , ཏཏོ ནཾ ཨུཏྟརི སམནྣེསཏི མོཧནཱིཡེསུ དྷམྨེསུ། ཨཏྠི ནུ ཁོ ཨིམསྶཱཡསྨཏོ ཏཐཱརཱུཔཱ མོཧནཱིཡཱ དྷམྨཱ ཡཐཱརཱུཔེཧི མོཧནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི པརིཡཱདིནྣཙིཏྟོ ཨཛཱནཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – ཛཱནཱམཱིཏི, ཨཔསྶཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – པསྶཱམཱིཏི, པརཾ ཝཱ ཏདཏྠཱཡ སམཱདཔེཡྻ ཡཾ པརེསཾ ཨསྶ དཱིགྷརཏྟཾ ཨཧིཏཱཡ དུཀྑཱཡཱཏི? ཏམེནཾ སམནྣེསམཱནོ ཨེཝཾ ཛཱནཱཏི – ‘ནཏྠི ཁོ ཨིམསྶཱཡསྨཏོ ཏཐཱརཱུཔཱ མོཧནཱིཡཱ དྷམྨཱ ཡཐཱརཱུཔེཧི མོཧནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི པརིཡཱདིནྣཙིཏྟོ ཨཛཱནཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – ཛཱནཱམཱིཏི, ཨཔསྶཾ ཝཱ ཝདེཡྻ – པསྶཱམཱིཏི, པརཾ ཝཱ ཏདཏྠཱཡ སམཱདཔེཡྻ ཡཾ པརེསཾ ཨསྶ དཱིགྷརཏྟཾ ཨཧིཏཱཡ དུཀྑཱཡ། ཏཐཱརཱུཔོ ཁོ པནིམསྶཱཡསྨཏོ ཀཱཡསམཱཙཱརོ ཏཐཱརཱུཔོ ཝཙཱིསམཱཙཱརོ ཡཐཱ ཏཾ ཨམཱུལ༹ྷསྶ། ཡཾ ཁོ པན ཨཡམཱཡསྨཱ དྷམྨཾ དེསེཏི, གམྦྷཱིརོ སོ དྷམྨོ དུདྡསོ དུརནུབོདྷོ སནྟོ པཎཱིཏོ ཨཏཀྐཱཝཙརོ ནིཔུཎོ པཎྜིཏཝེདནཱིཡོ; ན སོ དྷམྨོ སུདེསིཡོ མཱུལ༹ྷེནཱ’’’ཏི།

432. ‘‘Yato naṃ samannesamāno visuddhaṃ dosanīyehi dhammehi samanupassati , tato naṃ uttari samannesati mohanīyesu dhammesu. Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya – jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya – passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti? Tamenaṃ samannesamāno evaṃ jānāti – ‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya – jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya – passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṃ amūḷhassa. Yaṃ kho pana ayamāyasmā dhammaṃ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo; na so dhammo sudesiyo mūḷhenā’’’ti.

‘‘ཡཏོ ནཾ སམནྣེསམཱནོ ཝིསུདྡྷཾ མོཧནཱིཡེཧི དྷམྨེཧི སམནུཔསྶཏི ; ཨཐ ཏམྷི སདྡྷཾ ནིཝེསེཏི, སདྡྷཱཛཱཏོ ཨུཔསངྐམཏི, ཨུཔསངྐམནྟོ པཡིརུཔཱསཏི, པཡིརུཔཱསནྟོ སོཏཾ ཨོདཧཏི, ཨོཧིཏསོཏོ དྷམྨཾ སུཎཱཏི, སུཏྭཱ དྷམྨཾ དྷཱརེཏི, དྷཏཱནཾ 27 དྷམྨཱནཾ ཨཏྠཾ ཨུཔཔརིཀྑཏི, ཨཏྠཾ ཨུཔཔརིཀྑཏོ དྷམྨཱ ནིཛ྄ཛྷཱནཾ ཁམནྟི, དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟིཡཱ སཏི ཚནྡོ ཛཱཡཏི, ཚནྡཛཱཏོ ཨུསྶཧཏི, ཨུསྶཧིཏྭཱ ཏུལེཏི, ཏུལཡིཏྭཱ པདཧཏི, པཧིཏཏྟོ སམཱནོ ཀཱཡེན ཙེཝ པརམསཙྩཾ སཙྪིཀརོཏི པཉྙཱཡ ཙ ནཾ ཨཏིཝིཛ྄ཛྷ པསྶཏི། ཨེཏྟཱཝཏཱ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, སཙྩཱནུབོདྷོ ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུབུཛ྄ཛྷཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུབོདྷཾ པཉྙཔེམ; ན ཏྭེཝ ཏཱཝ སཙྩཱནུཔྤཏྟི ཧོཏཱི’’ཏི།

‘‘Yato naṃ samannesamāno visuddhaṃ mohanīyehi dhammehi samanupassati ; atha tamhi saddhaṃ niveseti, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṃ odahati, ohitasoto dhammaṃ suṇāti, sutvā dhammaṃ dhāreti, dhatānaṃ 28 dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati, atthaṃ upaparikkhato dhammā nijjhānaṃ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussahitvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto samāno kāyena ceva paramasaccaṃ sacchikaroti paññāya ca naṃ ativijjha passati. Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānubodhaṃ paññapema; na tveva tāva saccānuppatti hotī’’ti.

༤༣༣. ‘‘ཨེཏྟཱཝཏྟཱ, བྷོ གོཏམ, སཙྩཱནུབོདྷོ ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུབུཛ྄ཛྷཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུབོདྷཾ པེཀྑཱམ། ཀིཏྟཱཝཏཱ པན, བྷོ གོཏམ, སཙྩཱནུཔྤཏྟི ཧོཏི, ཀིཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུཔཱཔུཎཱཏི? སཙྩཱནུཔྤཏྟིཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཏེསཾཡེ , བྷཱརདྭཱཛ, དྷམྨཱནཾ ཨཱསེཝནཱ བྷཱཝནཱ བཧུལཱིཀམྨཾ སཙྩཱནུཔྤཏྟི ཧོཏི། ཨེཏྟཱཝཏཱ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, སཙྩཱནུཔྤཏྟི ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུཔཱཔུཎཱཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུཔྤཏྟིཾ པཉྙཔེམཱ’’ཏི།

433. ‘‘Ettāvattā, bho gotama, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānubodhaṃ pekkhāma. Kittāvatā pana, bho gotama, saccānuppatti hoti, kittāvatā saccamanupāpuṇāti? Saccānuppattiṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Tesaṃye , bhāradvāja, dhammānaṃ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṃ saccānuppatti hoti. Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṃ saccānuppattiṃ paññapemā’’ti.

༤༣༤. ‘‘ཨེཏྟཱཝཏཱ, བྷོ གོཏམ, སཙྩཱནུཔྤཏྟི ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུཔཱཔུཎཱཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུཔྤཏྟིཾ པེཀྑཱམ། སཙྩཱནུཔྤཏྟིཡཱ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? སཙྩཱནུཔྤཏྟིཡཱ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘སཙྩཱནུཔྤཏྟིཡཱ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, པདྷཱནཾ བཧུཀཱརཾ། ནོ ཙེཏཾ པདཧེཡྻ, ནཡིདཾ སཙྩམནུཔཱཔུཎེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ པདཧཏི ཏསྨཱ སཙྩམནུཔཱཔུཎཱཏི། ཏསྨཱ སཙྩཱནུཔྤཏྟིཡཱ པདྷཱནཾ བཧུཀཱར’’ནྟི།

434. ‘‘Ettāvatā, bho gotama, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṃ saccānuppattiṃ pekkhāma. Saccānuppattiyā pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Saccānuppattiyā bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Saccānuppattiyā kho, bhāradvāja, padhānaṃ bahukāraṃ. No cetaṃ padaheyya, nayidaṃ saccamanupāpuṇeyya. Yasmā ca kho padahati tasmā saccamanupāpuṇāti. Tasmā saccānuppattiyā padhānaṃ bahukāra’’nti.

‘‘པདྷཱནསྶ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? པདྷཱནསྶ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘པདྷཱནསྶ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, ཏུལནཱ བཧུཀཱརཱ། ནོ ཙེཏཾ ཏུལེཡྻ, ནཡིདཾ པདཧེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ ཏུལེཏི ཏསྨཱ པདཧཏི། ཏསྨཱ པདྷཱནསྶ ཏུལནཱ བཧུཀཱརཱ’’ཏི།

‘‘Padhānassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Padhānassa bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Padhānassa kho, bhāradvāja, tulanā bahukārā. No cetaṃ tuleyya, nayidaṃ padaheyya. Yasmā ca kho tuleti tasmā padahati. Tasmā padhānassa tulanā bahukārā’’ti.

‘‘ཏུལནཱཡ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? ཏུལནཱཡ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཏུལནཱཡ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, ཨུསྶཱཧོ བཧུཀཱརོ། ནོ ཙེཏཾ ཨུསྶཧེཡྻ, ནཡིདཾ ཏུལེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ ཨུསྶཧཏི ཏསྨཱ ཏུལེཏི། ཏསྨཱ ཏུལནཱཡ ཨུསྶཱཧོ བཧུཀཱརོ’’ཏི།

‘‘Tulanāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Tulanāya bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Tulanāya kho, bhāradvāja, ussāho bahukāro. No cetaṃ ussaheyya, nayidaṃ tuleyya. Yasmā ca kho ussahati tasmā tuleti. Tasmā tulanāya ussāho bahukāro’’ti.

‘‘ཨུསྶཱཧསྶ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? ཨུསྶཱཧསྶ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཨུསྶཱཧསྶ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, ཚནྡོ བཧུཀཱརོ། ནོ ཙེཏཾ ཚནྡོ ཛཱཡེཐ, ནཡིདཾ ཨུསྶཧེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ ཚནྡོ ཛཱཡཏི ཏསྨཱ ཨུསྶཧཏི། ཏསྨཱ ཨུསྶཱཧསྶ ཚནྡོ བཧུཀཱརོ’’ཏི།

‘‘Ussāhassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Ussāhassa bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Ussāhassa kho, bhāradvāja, chando bahukāro. No cetaṃ chando jāyetha, nayidaṃ ussaheyya. Yasmā ca kho chando jāyati tasmā ussahati. Tasmā ussāhassa chando bahukāro’’ti.

‘‘ཚནྡསྶ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ ? ཚནྡསྶ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཚནྡསྶ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟི བཧུཀཱརཱ། ནོ ཙེཏེ དྷམྨཱ ནིཛ྄ཛྷཱནཾ ཁམེཡྻུཾ, ནཡིདཾ ཚནྡོ ཛཱཡེཐ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ དྷམྨཱ ནིཛ྄ཛྷཱནཾ ཁམནྟི ཏསྨཱ ཚནྡོ ཛཱཡཏི། ཏསྨཱ ཚནྡསྶ དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟི བཧུཀཱརཱ’’ཏི།

‘‘Chandassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro ? Chandassa bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Chandassa kho, bhāradvāja, dhammanijjhānakkhanti bahukārā. No cete dhammā nijjhānaṃ khameyyuṃ, nayidaṃ chando jāyetha. Yasmā ca kho dhammā nijjhānaṃ khamanti tasmā chando jāyati. Tasmā chandassa dhammanijjhānakkhanti bahukārā’’ti.

‘‘དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟིཡཱ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟིཡཱ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟིཡཱ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, ཨཏྠཱུཔཔརིཀྑཱ བཧུཀཱརཱ། ནོ ཙེཏཾ ཨཏྠཾ ཨུཔཔརིཀྑེཡྻ, ནཡིདཾ དྷམྨཱ ནིཛ྄ཛྷཱནཾ ཁམེཡྻུཾ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ ཨཏྠཾ ཨུཔཔརིཀྑཏི ཏསྨཱ དྷམྨཱ ནིཛ྄ཛྷཱནཾ ཁམནྟི། ཏསྨཱ དྷམྨནིཛ྄ཛྷཱནཀྑནྟིཡཱ ཨཏྠཱུཔཔརིཀྑཱ བཧུཀཱརཱ’’ཏི།

‘‘Dhammanijjhānakkhantiyā pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Dhammanijjhānakkhantiyā bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Dhammanijjhānakkhantiyā kho, bhāradvāja, atthūpaparikkhā bahukārā. No cetaṃ atthaṃ upaparikkheyya, nayidaṃ dhammā nijjhānaṃ khameyyuṃ. Yasmā ca kho atthaṃ upaparikkhati tasmā dhammā nijjhānaṃ khamanti. Tasmā dhammanijjhānakkhantiyā atthūpaparikkhā bahukārā’’ti.

‘‘ཨཏྠཱུཔཔརིཀྑཱཡ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? ཨཏྠཱུཔཔརིཀྑཱཡ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཨཏྠཱུཔཔརིཀྑཱཡ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, དྷམྨདྷཱརཎཱ བཧུཀཱརཱ། ནོ ཙེཏཾ དྷམྨཾ དྷཱརེཡྻ, ནཡིདཾ ཨཏྠཾ ཨུཔཔརིཀྑེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ དྷམྨཾ དྷཱརེཏི ཏསྨཱ ཨཏྠཾ ཨུཔཔརིཀྑཏི། ཏསྨཱ ཨཏྠཱུཔཔརིཀྑཱཡ དྷམྨདྷཱརཎཱ བཧུཀཱརཱ’’ཏི།

‘‘Atthūpaparikkhāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Atthūpaparikkhāya bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Atthūpaparikkhāya kho, bhāradvāja, dhammadhāraṇā bahukārā. No cetaṃ dhammaṃ dhāreyya, nayidaṃ atthaṃ upaparikkheyya. Yasmā ca kho dhammaṃ dhāreti tasmā atthaṃ upaparikkhati. Tasmā atthūpaparikkhāya dhammadhāraṇā bahukārā’’ti.

‘‘དྷམྨདྷཱརཎཱཡ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? དྷམྨདྷཱརཎཱཡ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘དྷམྨདྷཱརཎཱཡ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, དྷམྨསྶཝནཾ བཧུཀཱརཾ། ནོ ཙེཏཾ དྷམྨཾ སུཎེཡྻ, ནཡིདཾ དྷམྨཾ དྷཱརེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ དྷམྨཾ སུཎཱཏི ཏསྨཱ དྷམྨཾ དྷཱརེཏི། ཏསྨཱ དྷམྨདྷཱརཎཱཡ དྷམྨསྶཝནཾ བཧུཀཱར’’ནྟི།

‘‘Dhammadhāraṇāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Dhammadhāraṇāya bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Dhammadhāraṇāya kho, bhāradvāja, dhammassavanaṃ bahukāraṃ. No cetaṃ dhammaṃ suṇeyya, nayidaṃ dhammaṃ dhāreyya. Yasmā ca kho dhammaṃ suṇāti tasmā dhammaṃ dhāreti. Tasmā dhammadhāraṇāya dhammassavanaṃ bahukāra’’nti.

‘‘དྷམྨསྶཝནསྶ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? དྷམྨསྶཝནསྶ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི ། ‘‘དྷམྨསྶཝནསྶ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, སོཏཱཝདྷཱནཾ བཧུཀཱརཾ ། ནོ ཙེཏཾ སོཏཾ ཨོདཧེཡྻ, ནཡིདཾ དྷམྨཾ སུཎེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ སོཏཾ ཨོདཧཏི ཏསྨཱ དྷམྨཾ སུཎཱཏི། ཏསྨཱ དྷམྨསྶཝནསྶ སོཏཱཝདྷཱནཾ བཧུཀཱར’’ནྟི།

‘‘Dhammassavanassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Dhammassavanassa bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti . ‘‘Dhammassavanassa kho, bhāradvāja, sotāvadhānaṃ bahukāraṃ . No cetaṃ sotaṃ odaheyya, nayidaṃ dhammaṃ suṇeyya. Yasmā ca kho sotaṃ odahati tasmā dhammaṃ suṇāti. Tasmā dhammassavanassa sotāvadhānaṃ bahukāra’’nti.

‘‘སོཏཱཝདྷཱནསྶ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? སོཏཱཝདྷཱནསྶ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘སོཏཱཝདྷཱནསྶ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, པཡིརུཔཱསནཱ བཧུཀཱརཱ། ནོ ཙེཏཾ པཡིརུཔཱསེཡྻ, ནཡིདཾ སོཏཾ ཨོདཧེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ པཡིརུཔཱསཏི ཏསྨཱ སོཏཾ ཨོདཧཏི། ཏསྨཱ སོཏཱཝདྷཱནསྶ པཡིརུཔཱསནཱ བཧུཀཱརཱ’’ཏི།

‘‘Sotāvadhānassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Sotāvadhānassa bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Sotāvadhānassa kho, bhāradvāja, payirupāsanā bahukārā. No cetaṃ payirupāseyya, nayidaṃ sotaṃ odaheyya. Yasmā ca kho payirupāsati tasmā sotaṃ odahati. Tasmā sotāvadhānassa payirupāsanā bahukārā’’ti.

‘‘པཡིརུཔཱསནཱཡ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? པཡིརུཔཱསནཱཡ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘པཡིརུཔཱསནཱཡ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, ཨུཔསངྐམནཾ བཧུཀཱརཾ། ནོ ཙེཏཾ ཨུཔསངྐམེཡྻ, ནཡིདཾ པཡིརུཔཱསེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ ཨུཔསངྐམཏི ཏསྨཱ པཡིརུཔཱསཏི། ཏསྨཱ པཡིརུཔཱསནཱཡ ཨུཔསངྐམནཾ བཧུཀཱར’’ནྟི།

‘‘Payirupāsanāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Payirupāsanāya bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Payirupāsanāya kho, bhāradvāja, upasaṅkamanaṃ bahukāraṃ. No cetaṃ upasaṅkameyya, nayidaṃ payirupāseyya. Yasmā ca kho upasaṅkamati tasmā payirupāsati. Tasmā payirupāsanāya upasaṅkamanaṃ bahukāra’’nti.

‘‘ཨུཔསངྐམནསྶ པན, བྷོ གོཏམ, ཀཏམོ དྷམྨོ བཧུཀཱརོ? ཨུཔསངྐམནསྶ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ པུཙྪཱམཱ’’ཏི། ‘‘ཨུཔསངྐམནསྶ ཁོ, བྷཱརདྭཱཛ, སདྡྷཱ བཧུཀཱརཱ། ནོ ཙེཏཾ སདྡྷཱ ཛཱཡེཐ, ནཡིདཾ ཨུཔསངྐམེཡྻ། ཡསྨཱ ཙ ཁོ སདྡྷཱ ཛཱཡཏི ཏསྨཱ ཨུཔསངྐམཏི། ཏསྨཱ ཨུཔསངྐམནསྶ སདྡྷཱ བཧུཀཱརཱ’’ཏི།

‘‘Upasaṅkamanassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? Upasaṅkamanassa bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā’’ti. ‘‘Upasaṅkamanassa kho, bhāradvāja, saddhā bahukārā. No cetaṃ saddhā jāyetha, nayidaṃ upasaṅkameyya. Yasmā ca kho saddhā jāyati tasmā upasaṅkamati. Tasmā upasaṅkamanassa saddhā bahukārā’’ti.

༤༣༥. ‘‘སཙྩཱནུརཀྑཎཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨཔུཙྪིམྷ, སཙྩཱནུརཀྑཎཾ བྷཝཾ གོཏམོ བྱཱཀཱསི; ཏཉྩ པནམྷཱཀཾ རུཙྩཏི ཙེཝ ཁམཏི ཙ ཏེན ཙམྷ ཨཏྟམནཱ། སཙྩཱནུབོདྷཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨཔུཙྪིམྷ, སཙྩཱནུབོདྷཾ བྷཝཾ གོཏམོ བྱཱཀཱསི; ཏཉྩ པནམྷཱཀཾ རུཙྩཏི ཙེཝ ཁམཏི ཙ ཏེན ཙམྷ ཨཏྟམནཱ། སཙྩཱནུཔྤཏྟིཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨཔུཙྪིམྷ, སཙྩཱནུཔྤཏྟིཾ བྷཝཾ གོཏམོ བྱཱཀཱསི; ཏཉྩ པནམྷཱཀཾ རུཙྩཏི ཙེཝ ཁམཏི ཙ ཏེན ཙམྷ ཨཏྟམནཱ ། སཙྩཱནུཔྤཏྟིཡཱ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨཔུཙྪིམྷ, སཙྩཱནུཔྤཏྟིཡཱ བཧུཀཱརཾ དྷམྨཾ བྷཝཾ གོཏམོ བྱཱཀཱསི; ཏཉྩ པནམྷཱཀཾ རུཙྩཏི ཙེཝ ཁམཏི ཙ ཏེན ཙམྷ ཨཏྟམནཱ། ཡཾཡདེཝ ཙ མཡཾ བྷཝནྟཾ གོཏམཾ ཨཔུཙྪིམྷ ཏཾཏདེཝ བྷཝཾ གོཏམོ བྱཱཀཱསི; ཏཉྩ པནམྷཱཀཾ རུཙྩཏི ཙེཝ ཁམཏི ཙ ཏེན ཙམྷ ཨཏྟམནཱ། མཡཉྷི, བྷོ གོཏམ, པུབྦེ ཨེཝཾ ཛཱནཱམ – ‘ཀེ ཙ མུཎྜཀཱ སམཎཀཱ ཨིབྦྷཱ ཀཎྷཱ བནྡྷུཔཱདཱཔཙྩཱ, ཀེ ཙ དྷམྨསྶ ཨཉྙཱཏཱརོ’ཏི? ཨཛནེསི ཝཏ མེ བྷཝཾ གོཏམོ སམཎེསུ སམཎཔེམཾ, སམཎེསུ སམཎཔསཱདཾ, སམཎེསུ སམཎགཱརཝཾ། ཨབྷིཀྐནྟཾ, བྷོ གོཏམ…པེ॰… ཨུཔཱསཀཾ མཾ བྷཝཾ གོཏམོ དྷཱརེཏུ ཨཛྫཏགྒེ པཱཎུཔེཏཾ སརཎཾ གཏ’’ནྟི།

435. ‘‘Saccānurakkhaṇaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānurakkhaṇaṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. Saccānubodhaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānubodhaṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. Saccānuppattiṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānuppattiṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā . Saccānuppattiyā bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānuppattiyā bahukāraṃ dhammaṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. Yaṃyadeva ca mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha taṃtadeva bhavaṃ gotamo byākāsi; tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. Mayañhi, bho gotama, pubbe evaṃ jānāma – ‘ke ca muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, ke ca dhammassa aññātāro’ti? Ajanesi vata me bhavaṃ gotamo samaṇesu samaṇapemaṃ, samaṇesu samaṇapasādaṃ, samaṇesu samaṇagāravaṃ. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

ཙངྐཱིསུཏྟཾ ནིཊྛིཏཾ པཉྩམཾ།

Caṅkīsuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.







Footnotes:
1. བྲཧྨཝཙྩསཱི (སཱི॰ པཱི॰)
2. brahmavaccasī (sī. pī.)
3. ཨེཏྠ དཱི॰ ནི॰ ༡.༣༠༤ ཨཉྙམྤི གུཎཔདཾ དིསྶཏི
4. ཨེཏྠཱཔི དཱི॰ ནི॰ ༡.༣༠༤ ཨཉྙཱནིཔི གུཎཔདཱནཾ དིསྶནྟི
5. ཨེཀམེཀེནཔི བྷོ (སཱི॰ སྱཱ॰ ཀཾ॰ པཱི॰)
6. ettha dī. ni. 1.304 aññampi guṇapadaṃ dissati
7. etthāpi dī. ni. 1.304 aññānipi guṇapadānaṃ dissanti
8. ekamekenapi bho (sī. syā. kaṃ. pī.)
9. ཀཱཔཋིཀོ (སཱི॰ པཱི॰), ཀཱཔདིཀོ (སྱཱ॰ ཀཾ॰)
10. ཨེཏདཧོསི ‘‘ཀཱཔཊིཀསྶ (ཀ॰)
11. ཀཐཾ (སཱི॰ ཀ॰), ཀཐཾ (སྱཱ॰ ཀཾ॰ པཱི॰)
12. kāpaṭhiko (sī. pī.), kāpadiko (syā. kaṃ.)
13. etadahosi ‘‘kāpaṭikassa (ka.)
14. kathaṃ (sī. ka.), kathaṃ (syā. kaṃ. pī.)
15. ཨེཝམེཝ སིཛ྄ཛྷཏཱིཏི ཨིཏི ཝཱ, ཏཾ སཙྩམནུརཀྑཏི (ཀ॰)
16. (ཨེཏྟཱཝཏཱ ཁོ བྷཱརདྭཱཛ སཙྩཱནུརཀྑཎཱ ཧོཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ སཙྩམནུརཀྑཏི, ཨེཏྟཱཝཏཱ ཙ མཡཾ སཙྩཱནུརཀྑཎཾ པཉྙཱཔེམ, ན ཏྭེཝ ཏཱཝ སཙྩཱནུབོདྷོ ཧོཏི) (སཱི॰ སྱཱ॰ ཀཾ॰ པཱི॰)
17. evameva sijjhatīti iti vā, taṃ saccamanurakkhati (ka.)
18. (ettāvatā kho bhāradvāja saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānurakkhaṇaṃ paññāpema, na tveva tāva saccānubodho hoti) (sī. syā. kaṃ. pī.)
19. ཨིདྷ ཀིར (སྱཱ॰ ཀཾ॰ ཀ॰)
20. དུཀྑཱཡཱཏི (སབྦཏྠ)
21. ཏཐཱ (སཱི॰ སྱཱ॰ ཀཾ॰ པཱི॰)
22. ཏཐཱ (སཱི॰ སྱཱ॰ ཀཾ॰ པཱི॰)
23. idha kira (syā. kaṃ. ka.)
24. dukkhāyāti (sabbattha)
25. tathā (sī. syā. kaṃ. pī.)
26. tathā (sī. syā. kaṃ. pī.)
27. དྷཱརིཏཱནཾ (ཀ॰)
28. dhāritānaṃ (ka.)



Related texts:



ཨཊྛཀཐཱ • Aṭṭhakathā / སུཏྟཔིཊཀ (ཨཊྛཀཐཱ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / མཛྫྷིམནིཀཱཡ (ཨཊྛཀཐཱ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ༥. ཙངྐཱིསུཏྟཝཎྞནཱ • 5. Caṅkīsuttavaṇṇanā

ཊཱིཀཱ • Tīkā / སུཏྟཔིཊཀ (ཊཱིཀཱ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / མཛྫྷིམནིཀཱཡ (ཊཱིཀཱ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ༥. ཙངྐཱིསུཏྟཝཎྞནཱ • 5. Caṅkīsuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact