| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ชาตกปาฬิ • Jātakapāḷi |
๕๐๖. จเมฺปยฺยชาตกํ (๑๐)
506. Campeyyajātakaṃ (10)
๒๔๐.
240.
กา นุ วิชฺชุริวาภาสิ, โอสธี วิย ตารกา;
Kā nu vijjurivābhāsi, osadhī viya tārakā;
๒๔๑.
241.
นมฺหิ เทวี น คนฺธพฺพี, น มหาราช มานุสี;
Namhi devī na gandhabbī, na mahārāja mānusī;
นาคกญฺญาสฺมิ ภทฺทเนฺต, อเตฺถนมฺหิ อิธาคตาฯ
Nāgakaññāsmi bhaddante, atthenamhi idhāgatā.
๒๔๒.
242.
วิพฺภนฺตจิตฺตา กุปิตินฺทฺริยาสิ, เนเตฺตหิ เต วาริคณา สวนฺติ;
Vibbhantacittā kupitindriyāsi, nettehi te vārigaṇā savanti;
กิํ เต นฎฺฐํ กิํ ปน ปตฺถยานา, อิธาคตา นาริ ตทิงฺฆ พฺรูหิฯ
Kiṃ te naṭṭhaṃ kiṃ pana patthayānā, idhāgatā nāri tadiṅgha brūhi.
๒๔๓.
243.
ยมุคฺคเตโช อุรโคติ จาหุ, นาโคติ นํ อาหุ ชนา ชนินฺท;
Yamuggatejo uragoti cāhu, nāgoti naṃ āhu janā janinda;
ตมคฺคหี ปุริโส ชีวิกโตฺถ, ตํ พนฺธนา มุญฺจ ปตี มเมโสฯ
Tamaggahī puriso jīvikattho, taṃ bandhanā muñca patī mameso.
๒๔๔.
244.
กถํ นฺวยํ พลวิริยูปปโนฺน, หตฺถตฺต 3 มาคจฺฉิ วนิพฺพกสฺส;
Kathaṃ nvayaṃ balaviriyūpapanno, hatthatta 4 māgacchi vanibbakassa;
อกฺขาหิ เม นาคกเญฺญ ตมตฺถํ, กถํ วิชาเนมุ คหีตนาคํฯ
Akkhāhi me nāgakaññe tamatthaṃ, kathaṃ vijānemu gahītanāgaṃ.
๒๔๕.
245.
นครมฺปิ นาโค ภสฺมํ กเรยฺย, ตถา หิ โส พลวิริยูปปโนฺน;
Nagarampi nāgo bhasmaṃ kareyya, tathā hi so balaviriyūpapanno;
ธมฺมญฺจ นาโค อปจายมาโน, ตสฺมา ปรกฺกมฺม ตโป กโรติฯ
Dhammañca nāgo apacāyamāno, tasmā parakkamma tapo karoti.
๒๔๖.
246.
จาตุทฺทสิํ ปญฺจทสิํ 5 จ ราช, จตุปฺปเถ สมฺมติ นาคราชา;
Cātuddasiṃ pañcadasiṃ 6 ca rāja, catuppathe sammati nāgarājā;
ตมคฺคหี ปุริโส ชีวิกโตฺถ, ตํ พนฺธนา มุญฺจ ปตี มเมโสฯ
Tamaggahī puriso jīvikattho, taṃ bandhanā muñca patī mameso.
๒๔๗.
247.
โสฬสิตฺถิสหสฺสานิ, อามุตฺตมณิกุณฺฑลา;
Soḷasitthisahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā;
๒๔๘.
248.
ธเมฺมน โมเจหิ อสาหเสน, คาเมน นิเกฺขน ควํ สเตน;
Dhammena mocehi asāhasena, gāmena nikkhena gavaṃ satena;
โอสฺสฎฺฐกาโย อุรโค จราตุ, ปุญฺญตฺถิโก มุญฺจตุ พนฺธนสฺมาฯ
Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā.
๒๔๙.
249.
ธเมฺมน โมเจมิ อสาหเสน, คาเมน นิเกฺขน ควํ สเตน;
Dhammena mocemi asāhasena, gāmena nikkhena gavaṃ satena;
โอสฺสฎฺฐกาโย อุรโค จราตุ, ปุญฺญตฺถิโก มุญฺจตุ พนฺธนสฺมาฯ
Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā.
๒๕๐.
250.
ทมฺมิ นิกฺขสตํ ลุทฺท, ถูลญฺจ มณิกุณฺฑลํ;
Dammi nikkhasataṃ ludda, thūlañca maṇikuṇḍalaṃ;
จตุสฺสทญฺจ ปลฺลงฺกํ, อุมาปุปฺผสรินฺนิภํฯ
Catussadañca pallaṅkaṃ, umāpupphasarinnibhaṃ.
๒๕๑.
251.
เทฺว จ สาทิสิโย ภริยา, อุสภญฺจ ควํ สตํ;
Dve ca sādisiyo bhariyā, usabhañca gavaṃ sataṃ;
โอสฺสฎฺฐกาโย อุรโค จราตุ, ปุญฺญตฺถิโก มุญฺจตุ พนฺธนสฺมาฯ
Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā.
๒๕๒.
252.
วินาปิ ทานา ตว วจนํ ชนินฺท, มุเญฺจมุ นํ อุรคํ พนฺธนสฺมา;
Vināpi dānā tava vacanaṃ janinda, muñcemu naṃ uragaṃ bandhanasmā;
โอสฺสฎฺฐกาโย อุรโค จราตุ, ปุญฺญตฺถิโก มุญฺจตุ พนฺธนสฺมาฯ
Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā.
๒๕๓.
253.
มุโตฺต จเมฺปยฺยโก นาโค, ราชานํ เอตทพฺรวิ;
Mutto campeyyako nāgo, rājānaṃ etadabravi;
นโม เต กาสิราชตฺถุ, นโม เต กาสิวฑฺฒน;
Namo te kāsirājatthu, namo te kāsivaḍḍhana;
อญฺชลิํ เต ปคฺคณฺหามิ, ปเสฺสยฺยํ เม นิเวสนํฯ
Añjaliṃ te paggaṇhāmi, passeyyaṃ me nivesanaṃ.
๒๕๔.
254.
อทฺธา หิ ทุพฺพิสฺสสเมตมาหุ, ยํ มานุโส วิสฺสเส อมานุสมฺหิ;
Addhā hi dubbissasametamāhu, yaṃ mānuso vissase amānusamhi;
สเจ จ มํ ยาจสิ เอตมตฺถํ, ทเกฺขมุ เต นาค นิเวสนานิฯ
Sace ca maṃ yācasi etamatthaṃ, dakkhemu te nāga nivesanāni.
๒๕๕.
255.
สเจปิ 9 วาโต คิริมาวเหยฺย, จโนฺท จ สุริโย จ ฉมา ปเตยฺยุํ;
Sacepi 10 vāto girimāvaheyya, cando ca suriyo ca chamā pateyyuṃ;
สพฺพา จ นโชฺช ปฎิโสตํ วเชยฺยุํ, น เตฺววหํ ราช มุสา ภเณยฺยํฯ
Sabbā ca najjo paṭisotaṃ vajeyyuṃ, na tvevahaṃ rāja musā bhaṇeyyaṃ.
๒๕๖.
256.
นภํ ผเลยฺย อุทธีปิ สุเสฺส, สํวฎฺฎเย 11 ภูตธรา วสุนฺธรา;
Nabhaṃ phaleyya udadhīpi susse, saṃvaṭṭaye 12 bhūtadharā vasundharā;
สิลุจฺจโย เมรุ สมูลมุปฺปเต 13, น เตฺววหํ ราช มุสา ภเณยฺยํฯ
Siluccayo meru samūlamuppate 14, na tvevahaṃ rāja musā bhaṇeyyaṃ.
๒๕๗.
257.
อทฺธา หิ ทุพฺพิสฺสสเมตมาหุ, ยํ มานุโส วิสฺสเส อมานุสมฺหิ;
Addhā hi dubbissasametamāhu, yaṃ mānuso vissase amānusamhi;
สเจ จ มํ ยาจสิ เอตมตฺถํ, ทเกฺขมุ เต นาค นิเวสนานิฯ
Sace ca maṃ yācasi etamatthaṃ, dakkhemu te nāga nivesanāni.
๒๕๘.
258.
ตุเมฺห โขตฺถ โฆรวิสา อุฬารา, มหาเตชา ขิปฺปโกปี จ โหถ;
Tumhe khottha ghoravisā uḷārā, mahātejā khippakopī ca hotha;
๒๕๙.
259.
โส ปจฺจตํ นิรเย โฆรรูเป, มา กายิกํ สาตมลตฺถ กิญฺจิ;
So paccataṃ niraye ghorarūpe, mā kāyikaṃ sātamalattha kiñci;
เปฬาย พโทฺธ มรณํ อุเปตุ, โย ตาทิสํ กมฺมกตํ น ชาเนฯ
Peḷāya baddho maraṇaṃ upetu, yo tādisaṃ kammakataṃ na jāne.
๒๖๐.
260.
สจฺจปฺปฎิญฺญา ตวเมส โหตุ, อโกฺกธโน โหหิ อนุปนาหี;
Saccappaṭiññā tavamesa hotu, akkodhano hohi anupanāhī;
สพฺพญฺจ เต นาคกุลํ สุปณฺณา, อคฺคิํว คิเมฺหสุ 19 วิวชฺชยนฺตุฯ
Sabbañca te nāgakulaṃ supaṇṇā, aggiṃva gimhesu 20 vivajjayantu.
๒๖๑.
261.
อนุกมฺปสี นาคกุลํ ชนินฺท, มาตา ยถา สุปฺปิยํ เอกปุตฺตํ;
Anukampasī nāgakulaṃ janinda, mātā yathā suppiyaṃ ekaputtaṃ;
อหญฺจ เต นาคกุเลน สทฺธิํ, กาหามิ เวยฺยาวฎิกํ อุฬารํฯ
Ahañca te nāgakulena saddhiṃ, kāhāmi veyyāvaṭikaṃ uḷāraṃ.
๒๖๒.
262.
โยเชนฺตุ เว ราชรเถ สุจิเตฺต, กโมฺพชเก อสฺสตเร สุทเนฺต;
Yojentu ve rājarathe sucitte, kambojake assatare sudante;
นาเค จ โยเชนฺตุ สุวณฺณกปฺปเน, ทเกฺขมุ นาคสฺส นิเวสนานิฯ
Nāge ca yojentu suvaṇṇakappane, dakkhemu nāgassa nivesanāni.
๒๖๓.
263.
เภรี มุทิงฺคา 21 ปณวา จ สงฺขา, อวชฺชยิํสุ อุคฺคเสนสฺส รโญฺญ;
Bherī mudiṅgā 22 paṇavā ca saṅkhā, avajjayiṃsu uggasenassa rañño;
ปายาสิ ราชา พหุโสภมาโน, ปุรกฺขโต นาริคณสฺส มเชฺฌฯ
Pāyāsi rājā bahusobhamāno, purakkhato nārigaṇassa majjhe.
๒๖๔.
264.
สุวณฺณจิตกํ ภูมิํ, อทฺทกฺขิ กาสิวฑฺฒโน;
Suvaṇṇacitakaṃ bhūmiṃ, addakkhi kāsivaḍḍhano;
โสวณฺณมยปาสาเท, เวฬุริยผลกตฺถเตฯ
Sovaṇṇamayapāsāde, veḷuriyaphalakatthate.
๒๖๕.
265.
ส ราชา ปาวิสิ พฺยมฺหํ, จเมฺปยฺยสฺส นิเวสนํ;
Sa rājā pāvisi byamhaṃ, campeyyassa nivesanaṃ;
อาทิจฺจวณฺณสนฺนิภํ, กํสวิชฺชุ ปภสฺสรํฯ
Ādiccavaṇṇasannibhaṃ, kaṃsavijju pabhassaraṃ.
๒๖๖.
266.
นานารุเกฺขหิ สญฺฉนฺนํ, นานาคนฺธสมีริตํ;
Nānārukkhehi sañchannaṃ, nānāgandhasamīritaṃ;
โส ปาเวกฺขิ กาสิราชา, จเมฺปยฺยสฺส นิเวสนํฯ
So pāvekkhi kāsirājā, campeyyassa nivesanaṃ.
๒๖๗.
267.
ปวิฎฺฐสฺมิํ กาสิรเญฺญ, จเมฺปยฺยสฺส นิเวสนํ;
Paviṭṭhasmiṃ kāsiraññe, campeyyassa nivesanaṃ;
๒๖๘.
268.
ตํ นาคกญฺญา จริตํ คเณน, อนฺวารุหี กาสิราชา ปสโนฺน;
Taṃ nāgakaññā caritaṃ gaṇena, anvāruhī kāsirājā pasanno;
นิสีทิ โสวณฺณมยมฺหิ ปีเฐ, สาปสฺสเย 25 จนฺทนสารลิเตฺตฯ
Nisīdi sovaṇṇamayamhi pīṭhe, sāpassaye 26 candanasāralitte.
๒๖๙.
269.
โส ตตฺถ ภุตฺวา จ อโถ รมิตฺวา, จเมฺปยฺยกํ กาสิราชา อโวจ;
So tattha bhutvā ca atho ramitvā, campeyyakaṃ kāsirājā avoca;
วิมานเสฎฺฐานิ อิมานิ ตุยฺหํ, อาทิจฺจวณฺณานิ ปภสฺสรานิ;
Vimānaseṭṭhāni imāni tuyhaṃ, ādiccavaṇṇāni pabhassarāni;
เนตาทิสํ อตฺถิ มนุสฺสโลเก, กิํ ปตฺถยํ 27 นาค ตโป กโรสิฯ
Netādisaṃ atthi manussaloke, kiṃ patthayaṃ 28 nāga tapo karosi.
๒๗๐.
270.
ตา กมฺพุกายูรธรา สุวตฺถา, วฎฺฎงฺคุลี ตมฺพตลูปปนฺนา;
Tā kambukāyūradharā suvatthā, vaṭṭaṅgulī tambatalūpapannā;
ปคฺคยฺห ปาเยนฺติ อโนมวณฺณา, เนตาทิสํ อตฺถิ มนุสฺสโลเก;
Paggayha pāyenti anomavaṇṇā, netādisaṃ atthi manussaloke;
กิํ ปตฺถยํ นาค ตโป กโรสิฯ
Kiṃ patthayaṃ nāga tapo karosi.
๒๗๑.
271.
นโชฺช จ เตมา ปุถุโลมมจฺฉา, อาฎา 29 สกุนฺตาภิรุทา สุติตฺถา;
Najjo ca temā puthulomamacchā, āṭā 30 sakuntābhirudā sutitthā;
เนตาทิสํ อตฺถิ มนุสฺสโลเก, กิํ ปตฺถยํ นาค ตโป กโรสิฯ
Netādisaṃ atthi manussaloke, kiṃ patthayaṃ nāga tapo karosi.
๒๗๒.
272.
โกญฺจา มยูรา ทิวิยา จ หํสา, วคฺคุสฺสรา โกกิลา สมฺปตนฺติ;
Koñcā mayūrā diviyā ca haṃsā, vaggussarā kokilā sampatanti;
เนตาทิสํ อตฺถิ มนุสฺสโลเก, กิํ ปตฺถยํ นาค ตโป กโรสิฯ
Netādisaṃ atthi manussaloke, kiṃ patthayaṃ nāga tapo karosi.
๒๗๓.
273.
อมฺพา จ สาลา ติลกา จ ชมฺพุโย, อุทฺทาลกา ปาฎลิโย จ ผุลฺลา;
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā;
เนตาทิสํ อตฺถิ มนุสฺสโลเก, กิํ ปตฺถยํ นาค ตโป กโรสิฯ
Netādisaṃ atthi manussaloke, kiṃ patthayaṃ nāga tapo karosi.
๒๗๔.
274.
อิมา จ เต โปกฺขรโญฺญ สมนฺตโต, ทิพฺพา 31 จ คนฺธา สตตํ ปวายนฺติ;
Imā ca te pokkharañño samantato, dibbā 32 ca gandhā satataṃ pavāyanti;
เนตาทิสํ อตฺถิ มนุสฺสโลเก, กิํ ปตฺถยํ นาค ตโป กโรสิฯ
Netādisaṃ atthi manussaloke, kiṃ patthayaṃ nāga tapo karosi.
๒๗๕.
275.
น ปุตฺตเหตุ น ธนสฺส เหตุ, น อายุโน จาปิ 33 ชนินฺท เหตุ;
Na puttahetu na dhanassa hetu, na āyuno cāpi 34 janinda hetu;
มนุสฺสโยนิํ อภิปตฺถยาโน, ตสฺมา ปรกฺกมฺม ตโป กโรมิฯ
Manussayoniṃ abhipatthayāno, tasmā parakkamma tapo karomi.
๒๗๖.
276.
ตฺวํ โลหิตโกฺข วิหตนฺตรํโส, อลงฺกโต กปฺปิตเกสมสฺสุ;
Tvaṃ lohitakkho vihatantaraṃso, alaṅkato kappitakesamassu;
สุโรสิโต โลหิตจนฺทเนน, คนฺธพฺพราชาว ทิสา ปภาสสิฯ
Surosito lohitacandanena, gandhabbarājāva disā pabhāsasi.
๒๗๗.
277.
เทวิทฺธิปโตฺตสิ มหานุภาโว, สเพฺพหิ กาเมหิ สมงฺคิภูโต;
Deviddhipattosi mahānubhāvo, sabbehi kāmehi samaṅgibhūto;
ปุจฺฉามิ ตํ นาคราเชตมตฺถํ, เสโยฺย อิโต เกน มนุสฺสโลโกฯ
Pucchāmi taṃ nāgarājetamatthaṃ, seyyo ito kena manussaloko.
๒๗๘.
278.
ชนินฺท นาญฺญตฺร มนุสฺสโลกา, สุทฺธี ว สํวิชฺชติ สํยโม วา;
Janinda nāññatra manussalokā, suddhī va saṃvijjati saṃyamo vā;
อหญฺจ ลทฺธาน มนุสฺสโยนิํ, กาหามิ ชาติมรณสฺส อนฺตํฯ
Ahañca laddhāna manussayoniṃ, kāhāmi jātimaraṇassa antaṃ.
๒๗๙.
279.
อทฺธา หเว เสวิตพฺพา สปญฺญา, พหุสฺสุตา เย พหุฐานจินฺติโน;
Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
นาริโย จ ทิสฺวาน ตุวญฺจ นาค, กาหามิ ปุญฺญานิ อนปฺปกานิฯ
Nāriyo ca disvāna tuvañca nāga, kāhāmi puññāni anappakāni.
๒๘๐.
280.
อทฺธา หเว เสวิตพฺพา สปญฺญา, พหุสฺสุตา เย พหุฐานจินฺติโน;
Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
นาริโย จ ทิสฺวาน มมญฺจ ราช, กโรหิ ปุญฺญานิ อนปฺปกานิฯ
Nāriyo ca disvāna mamañca rāja, karohi puññāni anappakāni.
๒๘๑.
281.
อิทญฺจ เม ชาตรูปํ ปหูตํ, ราสี สุวณฺณสฺส จ ตาลมตฺตา;
Idañca me jātarūpaṃ pahūtaṃ, rāsī suvaṇṇassa ca tālamattā;
๒๘๒.
282.
มุตฺตา จ 39 วาหสหสฺสานิ ปญฺจ, เวฬุริยมิสฺสานิ อิโต หริตฺวา;
Muttā ca 40 vāhasahassāni pañca, veḷuriyamissāni ito haritvā;
อเนฺตปุเร ภูมิยํ สนฺถรนฺตุ, นิกฺกทฺทมา เหหิติ นีรชา จฯ
Antepure bhūmiyaṃ santharantu, nikkaddamā hehiti nīrajā ca.
๒๘๓.
283.
เอตาทิสํ อาวส ราชเสฎฺฐ, วิมานเสฎฺฐํ พหุ โสภมานํ;
Etādisaṃ āvasa rājaseṭṭha, vimānaseṭṭhaṃ bahu sobhamānaṃ;
พาราณสิํ นครํ อิทฺธํ ผีตํ, รชฺชญฺจ กาเรหิ อโนมปญฺญาติฯ
Bārāṇasiṃ nagaraṃ iddhaṃ phītaṃ, rajjañca kārehi anomapaññāti.
จเมฺปยฺยชาตกํ ทสมํฯ
Campeyyajātakaṃ dasamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ชาตก-อฎฺฐกถา • Jātaka-aṭṭhakathā / [๕๐๖] ๑๐. จเมฺปยฺยชาตกวณฺณนา • [506] 10. Campeyyajātakavaṇṇanā
