| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
៣៦. ភេសជ្ជនិទ្ទេសវណ្ណនា
36. Bhesajjaniddesavaṇṇanā
២៧៤-៥. សហធម្មិនំ លព្ភំ ភេសជ្ជករណន្តិ សម្ពន្ធោ។ ន កេវលំ បញ្ចន្នំ សហធម្មិកានំយេវ ភិក្ខាចរិយវិញ្ញត្តិសកេហិ ភេសជ្ជករណំ លព្ភតិ, អថ ខោ អបរេសម្បិ បញ្ចន្នំ លព្ភតិ, តេ ទស្សេន្តោ ‘‘បិតូន’’ន្តិអាទិមាហ។ បិតូនន្តិ មាតាបិតូនន្តិ អត្ថោ។ យេ មាតាបិតរោ ជគ្គន្តិ ឧបដ្ឋហន្តិ, តេ តទុបដ្ឋាកា នាម។ ភិក្ខុំ ឯវ និស្សាយ ជីវន្តោ ភិក្ខុនិស្សិតកោ នាម។ បព្ពជ្ជាបេក្ខោ ‘‘ភណ្ឌូ’’តិ វុច្ចតិ។
274-5. Sahadhamminaṃ labbhaṃ bhesajjakaraṇanti sambandho. Na kevalaṃ pañcannaṃ sahadhammikānaṃyeva bhikkhācariyaviññattisakehi bhesajjakaraṇaṃ labbhati, atha kho aparesampi pañcannaṃ labbhati, te dassento ‘‘pitūna’’ntiādimāha. Pitūnanti mātāpitūnanti attho. Ye mātāpitaro jagganti upaṭṭhahanti, te tadupaṭṭhākā nāma. Bhikkhuṃ eva nissāya jīvanto bhikkhunissitako nāma. Pabbajjāpekkho ‘‘bhaṇḍū’’ti vuccati.
២៧៦. អបរេសម្បិ ទសន្នំ កាតុំ វដ្ដតិ, តេ ទស្សេតុំ ‘‘មហាចូឡបិតា’’តិអាទិមាហ។ ឯត្ថ (បារា. អដ្ឋ. ២.១៨៥-១៨៧) បន មហាបិតា ចូឡបិតា មហាមាតា ចូឡមាតា មហាភាតា ចូឡភាតា មហាភគិនី ចូឡភគិនីតិ ឥមេហិ អដ្ឋហិ អាទិ-សទ្ទេន បិតុភគិនិញ្ច មាតុភាតិកញ្ច គហេត្វា ទស។ ឯតេសំ បន សកេន ភេសជ្ជេន កាតព្ពំ។ អត្តនិយេ ច អសតីតិ បាឋសេសោ។
276. Aparesampi dasannaṃ kātuṃ vaṭṭati, te dassetuṃ ‘‘mahācūḷapitā’’tiādimāha. Ettha (pārā. aṭṭha. 2.185-187) pana mahāpitā cūḷapitā mahāmātā cūḷamātā mahābhātā cūḷabhātā mahābhaginī cūḷabhaginīti imehi aṭṭhahi ādi-saddena pitubhaginiñca mātubhātikañca gahetvā dasa. Etesaṃ pana sakena bhesajjena kātabbaṃ. Attaniye ca asatīti pāṭhaseso.
២៧៧. ន កេវលញ្ច ឯតេសំ ទសន្នំ, ឥមេហិ សម្ពន្ធានំ បុត្តនត្តាទីនំ យាវសត្តមា កុលបរិវដ្ដា កាតុំ វដ្ដតីតិ ទស្សនត្ថំ ‘‘កុលទូសនា’’តិអាទិមាហ។ អញ្ញោបិ (បារា. អដ្ឋ. ២.២៨៥-២៨៧) យោ អាគន្តុកោ វា ចោរោ វា យុទ្ធបរាជិតោ វា ឥស្សរោ ញាតកេហិ បរិច្ចត្តោ វា គមិយមនុស្សោ វា គិលានោ ហុត្វា វិហារំ បវិសតិ, សព្ពេសម្បិ អបច្ចាសីសន្តេន ភេសជ្ជំ កាតព្ពំ។
277. Na kevalañca etesaṃ dasannaṃ, imehi sambandhānaṃ puttanattādīnaṃ yāvasattamā kulaparivaṭṭā kātuṃ vaṭṭatīti dassanatthaṃ ‘‘kuladūsanā’’tiādimāha. Aññopi (pārā. aṭṭha. 2.285-287) yo āgantuko vā coro vā yuddhaparājito vā issaro ñātakehi pariccatto vā gamiyamanusso vā gilāno hutvā vihāraṃ pavisati, sabbesampi apaccāsīsantena bhesajjaṃ kātabbaṃ.
២៧៨. មាតា (បារា. អដ្ឋ. ២.១៨៥-១៨៧) បិតា តទុបដ្ឋាកោ ភិក្ខុនិស្សិតកោ បណ្ឌុបលាសោ វេយ្យាវច្ចករោតិ ឥមេសំ ឆន្នំ អនាមដ្ឋបិណ្ឌបាតោ អវារិតោតិ អត្ថោ។ កិញ្ច ភិយ្យោ – ទាមរិកចោរស្ស ច ឥស្សរិយស្ស ច ទាតុមវារិតោតិ អត្ថោ។
278. Mātā (pārā. aṭṭha. 2.185-187) pitā tadupaṭṭhāko bhikkhunissitako paṇḍupalāso veyyāvaccakaroti imesaṃ channaṃ anāmaṭṭhapiṇḍapāto avāritoti attho. Kiñca bhiyyo – dāmarikacorassa ca issariyassa ca dātumavāritoti attho.
២៧៩. តេសន្តិ (បារា. អដ្ឋ. ២.១៨៥-១៨៧) គហដ្ឋានំ។ សាសនោគធន្តិ រតនបរិត្តអាដានាដិយបរិត្តាទិបរិត្តំ ភណិតព្ពន្តិ អត្ថោ។
279.Tesanti (pārā. aṭṭha. 2.185-187) gahaṭṭhānaṃ. Sāsanogadhanti ratanaparittaāṭānāṭiyaparittādiparittaṃ bhaṇitabbanti attho.
២៨០. ‘‘អាគន្ត្វា (បារា. អដ្ឋ. ២.១៨៥-១៨៧) សីលំ ទេតុ, ធម្មញ្ច បរិត្តញ្ច ភាសតូ’’តិ កេនចិ បេសិតោតិ សម្ពន្ធោ។ ទាតុំ វត្តុន្តិ សីលំ ទាតុំ, ធម្មញ្ច បរិត្តញ្ច វត្តុំ លព្ភតីតិ អត្ថោ។ ភេសជ្ជវិនិច្ឆយោ។
280. ‘‘Āgantvā (pārā. aṭṭha. 2.185-187) sīlaṃ detu, dhammañca parittañca bhāsatū’’ti kenaci pesitoti sambandho. Dātuṃ vattunti sīlaṃ dātuṃ, dhammañca parittañca vattuṃ labbhatīti attho. Bhesajjavinicchayo.
ភេសជ្ជនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Bhesajjaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
