| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / अपदानपाळि • Apadānapāḷi |
५. उपालिवग्गो
5. Upālivaggo
१. भागिनेय्युपालित्थेरअपदानं
1. Bhāgineyyupālittheraapadānaṃ
१.
1.
विवेकमनुयुत्तो सो, गच्छते पटिसल्लितुं॥
Vivekamanuyutto so, gacchate paṭisallituṃ.
२.
2.
‘‘अजिनेन निवत्थोहं, तिदण्डपरिधारको।
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, tidaṇḍaparidhārako;
भिक्खुसङ्घपरिब्यूळ्हं, अद्दसं लोकनायकं॥
Bhikkhusaṅghaparibyūḷhaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
३.
3.
‘‘एकंसं अजिनं कत्वा, सिरे कत्वान अञ्जलिं।
‘‘Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;
सम्बुद्धं अभिवादेत्वा, सन्थविं लोकनायकं॥
Sambuddhaṃ abhivādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
४.
4.
‘‘यथाण्डजा च संसेदा, ओपपाती जलाबुजा।
‘‘Yathāṇḍajā ca saṃsedā, opapātī jalābujā;
काकादिपक्खिनो सब्बे, अन्तलिक्खचरा सदा॥
Kākādipakkhino sabbe, antalikkhacarā sadā.
५.
5.
‘‘ये केचि पाणभूतत्थि, सञ्ञिनो वा असञ्ञिनो।
‘‘Ye keci pāṇabhūtatthi, saññino vā asaññino;
सब्बे ते तव ञाणम्हि, अन्तो होन्ति समोगधा॥
Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.
६.
6.
‘‘गन्धा च पब्बतेय्या ये, हिमवन्तनगुत्तमे।
‘‘Gandhā ca pabbateyyā ye, himavantanaguttame;
सब्बे ते तव सीलम्हि, कलायपि न युज्जरे॥
Sabbe te tava sīlamhi, kalāyapi na yujjare.
७.
7.
‘‘मोहन्धकारपक्खन्दो, अयं लोको सदेवको।
‘‘Mohandhakārapakkhando, ayaṃ loko sadevako;
तव ञाणम्हि जोतन्ते, अन्धकारा विधंसिता॥
Tava ñāṇamhi jotante, andhakārā vidhaṃsitā.
८.
8.
‘‘यथा अत्थङ्गते सूरिये, होन्ति सत्ता तमोगता।
‘‘Yathā atthaṅgate sūriye, honti sattā tamogatā;
एवं बुद्धे अनुप्पन्ने, होति लोको तमोगतो॥
Evaṃ buddhe anuppanne, hoti loko tamogato.
९.
9.
‘‘यथोदयन्तो आदिच्चो, विनोदेति तमं सदा।
‘‘Yathodayanto ādicco, vinodeti tamaṃ sadā;
तथेव त्वं बुद्धसेट्ठ, विद्धंसेसि तमं सदा॥
Tatheva tvaṃ buddhaseṭṭha, viddhaṃsesi tamaṃ sadā.
१०.
10.
‘‘पधानपहितत्तोसि , बुद्धो लोके सदेवके।
‘‘Padhānapahitattosi , buddho loke sadevake;
तव कम्माभिरद्धेन, तोसेसि जनतं बहुं॥
Tava kammābhiraddhena, tosesi janataṃ bahuṃ.
११.
11.
‘‘तं सब्बं अनुमोदित्वा, पदुमुत्तरो महामुनि।
‘‘Taṃ sabbaṃ anumoditvā, padumuttaro mahāmuni;
नभं अब्भुग्गमी धीरो, हंसराजाव अम्बरे॥
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.
१२.
12.
‘‘अब्भुग्गन्त्वान सम्बुद्धो, महेसि पदुमुत्तरो।
‘‘Abbhuggantvāna sambuddho, mahesi padumuttaro;
अन्तलिक्खे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ॥
Antalikkhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
१३.
13.
‘‘येनिदं थवितं ञाणं, ओपम्मेहि समायुतं।
‘‘Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ, opammehi samāyutaṃ;
तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो॥
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
१४.
14.
‘‘‘अट्ठारसञ्च खत्तुं सो, देवराजा भविस्सति।
‘‘‘Aṭṭhārasañca khattuṃ so, devarājā bhavissati;
पथब्या रज्जं तिसतं, वसुधं आवसिस्सति॥
Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
१५.
15.
‘‘‘पञ्चवीसतिक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति।
‘‘‘Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
पदेसरज्जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं॥
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
१६.
16.
‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो।
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति॥
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
१७.
17.
‘‘‘तुसिता हि चवित्वान, सुक्कमूलेन चोदितो।
‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;
हीनोव जातिया सन्तो, उपालि नाम हेस्सति॥
Hīnova jātiyā santo, upāli nāma hessati.
१८.
18.
‘‘‘सो पच्छा पब्बजित्वान, विराजेत्वान पापकं।
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, virājetvāna pāpakaṃ;
सब्बासवे परिञ्ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो॥
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
१९.
19.
‘‘‘तुट्ठो च गोतमो बुद्धो, सक्यपुत्तो महायसो।
‘‘‘Tuṭṭho ca gotamo buddho, sakyaputto mahāyaso;
विनयाधिगतं तस्स, एतदग्गे ठपेस्सति’॥
Vinayādhigataṃ tassa, etadagge ṭhapessati’.
२०.
20.
‘‘सद्धायाहं पब्बजितो, कतकिच्चो अनासवो।
‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, katakicco anāsavo;
सब्बासवे परिञ्ञाय, विहरामि अनासवो॥
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
२१.
21.
‘‘भगवा चानुकम्पी मं, विनयेहं विसारदो।
‘‘Bhagavā cānukampī maṃ, vinayehaṃ visārado;
सककम्माभिरद्धो च, विहरामि अनासवो॥
Sakakammābhiraddho ca, viharāmi anāsavo.
२२.
22.
‘‘संवुतो पातिमोक्खम्हि, इन्द्रियेसु च पञ्चसु।
‘‘Saṃvuto pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu;
२३.
23.
‘‘ममञ्च गुणमञ्ञाय, सत्था लोके अनुत्तरो।
‘‘Mamañca guṇamaññāya, satthā loke anuttaro;
भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेसि मं॥
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
२४.
24.
‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे।
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’॥
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
इत्थं सुदं आयस्मा उपालिथेरो इमा गाथायो अभासित्थाति।
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upālithero imā gāthāyo abhāsitthāti.
भागिनेय्युपालित्थेरस्सापदानं पठमं।
Bhāgineyyupālittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / अपदान-अट्ठकथा • Apadāna-aṭṭhakathā / १. भागिनेय्युपालित्थेरअपदानवण्णना • 1. Bhāgineyyupālittheraapadānavaṇṇanā
