| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ឧទានបាឡិ • Udānapāḷi |
១០. ភទ្ទិយសុត្តំ
10. Bhaddiyasuttaṃ
២០. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា អនុបិយាយំ វិហរតិ អម្ពវនេ។ តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ភទ្ទិយោ កាឡីគោធាយ បុត្តោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ – ‘‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’ន្តិ!
20. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā anupiyāyaṃ viharati ambavane. Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘aho sukhaṃ, aho sukha’’nti!
អស្សោសុំ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ អាយស្មតោ ភទ្ទិយស្ស កាឡីគោធាយ បុត្តស្ស អរញ្ញគតស្សបិ រុក្ខមូលគតស្សបិ សុញ្ញាគារគតស្សបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេន្តស្ស – ‘‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’ន្តិ! សុត្វាន នេសំ ឯតទហោសិ – ‘‘និស្សំសយំ ខោ, អាវុសោ, អាយស្មា ភទ្ទិយោ កាឡីគោធាយ បុត្តោ អនភិរតោ ព្រហ្មចរិយំ ចរតិ, យំស បុព្ពេ អគារិយភូតស្ស 1 រជ្ជសុខំ, សោ តមនុស្សរមានោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ – ‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’’ន្តិ!
Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū āyasmato bhaddiyassa kāḷīgodhāya puttassa araññagatassapi rukkhamūlagatassapi suññāgāragatassapi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānentassa – ‘‘aho sukhaṃ, aho sukha’’nti! Sutvāna nesaṃ etadahosi – ‘‘nissaṃsayaṃ kho, āvuso, āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto anabhirato brahmacariyaṃ carati, yaṃsa pubbe agāriyabhūtassa 2 rajjasukhaṃ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’’’nti!
អថ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘អាយស្មា, ភន្តេ, ភទ្ទិយោ កាឡីគោធាយ បុត្តោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ – ‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’ន្តិ! និស្សំសយំ ខោ, ភន្តេ, អាយស្មា ភទ្ទិយោ កាឡីគោធាយ បុត្តោ អនភិរតោ ព្រហ្មចរិយំ ចរតិ។ យំស បុព្ពេ អគារិយភូតស្ស រជ្ជសុខំ, សោ តមនុស្សរមានោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ – ‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’’ន្តិ!
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘āyasmā, bhante, bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’nti! Nissaṃsayaṃ kho, bhante, āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto anabhirato brahmacariyaṃ carati. Yaṃsa pubbe agāriyabhūtassa rajjasukhaṃ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’’’nti!
អថ ខោ ភគវា អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ អាមន្តេសិ – ‘‘ឯហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, មម វចនេន ភទ្ទិយំ ភិក្ខុំ អាមន្តេហិ – ‘សត្ថា តំ, អាវុសោ ភទ្ទិយ, អាមន្តេតី’’’តិ។
Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena bhaddiyaṃ bhikkhuṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso bhaddiya, āmantetī’’’ti.
‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវតោ បដិស្សុត្វា យេនាយស្មា ភទ្ទិយោ កាឡីគោធាយ បុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភទ្ទិយំ កាឡីគោធាយ បុត្តំ ឯតទវោច – ‘‘សត្ថា តំ, អាវុសោ ភទ្ទិយ, អាមន្តេតី’’តិ។ ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ ខោ អាយស្មា ភទ្ទិយោ កាឡីគោធាយ បុត្តោ តស្ស ភិក្ខុនោ បដិស្សុត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អាយស្មន្តំ ភទ្ទិយំ កាឡីគោធាយ បុត្តំ ភគវា ឯតទវោច –
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhaddiyaṃ kāḷīgodhāya puttaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso bhaddiya, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddiyaṃ kāḷīgodhāya puttaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ, ភទ្ទិយ, អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ – ‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’’ន្តិ! ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ។
‘‘Saccaṃ kira tvaṃ, bhaddiya, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’’’nti! ‘‘Evaṃ, bhante’’ti.
‘‘កិំ បន 3 ត្វំ, ភទ្ទិយ, អត្ថវសំ សម្បស្សមានោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ – ‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’’ន្តិ! ‘‘បុព្ពេ មេ, ភន្តេ, អគារិយភូតស្ស រជ្ជំ ការេន្តស្ស អន្តោបិ អន្តេបុរេ រក្ខា សុសំវិហិតា អហោសិ, ពហិបិ អន្តេបុរេ រក្ខា សុសំវិហិតា អហោសិ, អន្តោបិ នគរេ រក្ខា សុសំវិហិតា អហោសិ, ពហិបិ នគរេ រក្ខា សុសំវិហិតា អហោសិ, អន្តោបិ ជនបទេ រក្ខា សុសំវិហិតា អហោសិ, ពហិបិ ជនបទេ រក្ខា សុសំវិហិតា អហោសិ។ សោ ខោ អហំ, ភន្តេ, ឯវំ រក្ខិតោ គោបិតោ សន្តោ ភីតោ ឧព្ពិគ្គោ ឧស្សង្កី ឧត្រាសី វិហាសិំ។ ឯតរហិ ខោ បនាហំ, ភន្តេ, អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ ឯកោ 4 អភីតោ អនុព្ពិគ្គោ អនុស្សង្កី អនុត្រាសី អប្បោស្សុក្កោ បន្នលោមោ បរទត្តវុត្តោ 5, មិគភូតេន ចេតសា វិហរាមិ។ ឥមំ 6 ខោ អហំ, ភន្តេ, អត្ថវសំ សម្បស្សមានោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អភិក្ខណំ ឧទានំ ឧទានេសិ 7 – ‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’’ន្តិ!
‘‘Kiṃ pana 8 tvaṃ, bhaddiya, atthavasaṃ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’’’nti! ‘‘Pubbe me, bhante, agāriyabhūtassa rajjaṃ kārentassa antopi antepure rakkhā susaṃvihitā ahosi, bahipi antepure rakkhā susaṃvihitā ahosi, antopi nagare rakkhā susaṃvihitā ahosi, bahipi nagare rakkhā susaṃvihitā ahosi, antopi janapade rakkhā susaṃvihitā ahosi, bahipi janapade rakkhā susaṃvihitā ahosi. So kho ahaṃ, bhante, evaṃ rakkhito gopito santo bhīto ubbiggo ussaṅkī utrāsī vihāsiṃ. Etarahi kho panāhaṃ, bhante, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi eko 9 abhīto anubbiggo anussaṅkī anutrāsī appossukko pannalomo paradattavutto 10, migabhūtena cetasā viharāmi. Imaṃ 11 kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi 12 – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’’’nti!
អថ ខោ ភគវា ឯតមត្ថំ វិទិត្វា តាយំ វេលាយំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ –
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘យស្សន្តរតោ ន សន្តិ កោបា,
‘‘Yassantarato na santi kopā,
ឥតិភវាភវតញ្ច វីតិវត្តោ;
Itibhavābhavatañca vītivatto;
តំ វិគតភយំ សុខិំ អសោកំ,
Taṃ vigatabhayaṃ sukhiṃ asokaṃ,
ទេវា នានុភវន្តិ ទស្សនាយា’’តិ។ ទសមំ;
Devā nānubhavanti dassanāyā’’ti. dasamaṃ;
មុចលិន្ទវគ្គោ ទុតិយោ និដ្ឋិតោ។
Mucalindavaggo dutiyo niṭṭhito.
តស្សុទ្ទានំ –
Tassuddānaṃ –
មុចលិន្ទោ រាជា ទណ្ឌេន, សក្ការោ ឧបាសកេន ច;
Mucalindo rājā daṇḍena, sakkāro upāsakena ca;
គព្ភិនី ឯកបុត្តោ ច, សុប្បវាសា វិសាខា ច;
Gabbhinī ekaputto ca, suppavāsā visākhā ca;
កាឡីគោធាយ ភទ្ទិយោតិ។
Kāḷīgodhāya bhaddiyoti.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ឧទាន-អដ្ឋកថា • Udāna-aṭṭhakathā / ១០. ភទ្ទិយសុត្តវណ្ណនា • 10. Bhaddiyasuttavaṇṇanā
