Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / དྷམྨསངྒཎཱི-ཨནུཊཱིཀཱ • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā

ཨཊྛམཧཱཝིཔཱཀཙིཏྟཝཎྞནཱ

Aṭṭhamahāvipākacittavaṇṇanā

༤༩༨. ཝིཔཱཀདྷམྨཱནཾ ཀམྨདྭཱརཾ ཝུཏྟཾ དྭཱརཀཐཱཡཾ ‘‘ཏེབྷཱུམཀཀུསལཱཀུསལོ ཨེཀཱུནཏིཾསཝིདྷོ མནོ’’ཏི (དྷ॰ ས॰ ཨཊྛ॰ མནོཀམྨདྭཱརཀཐཱ)། པཡོགེནཱཏི ཨཏྟནཱ པརེཧི ཝཱ ཀཏེན ཨུསྶཱཧནཔཡོགེན། ཀུསལཱཀུསལཱནི ཝིཡ ཡེསཾ ཏཾ ཏདཱརམྨཎཾ ཨནུབནྡྷབྷཱུཏཾ། པཋམཔཉྩམཙིཏྟཱནཾ ཨཉྙམཉྙབལཝདུབྦལབྷཱཝཝིཙཱརེན དུཏིཡཚཊྛཱདཱིནམྤི སོ ཝིཙཱརིཏོ ཧོཏཱིཏི ‘‘ཨེཏེསུ བལཝཾ དུབྦལཉྩ ཝིཙཱརེཏུ’’ནྟི ཝུཏྟཾ། ཡཐཱ སཱལིཨཱདཱིནཾ ཐདྡྷམུདུབྷཱུམིཝསེན ཏིཎཱདཱིནཾ ཨནཱིཧརཎནཱིཧརཎཝསེན ཨུཏུཨཱདིཨཝསེསཔཙྩཡཱནཾ ཝིཔཏྟིསམྤཏྟིཝསེན ཙ ཕལཝིསེསཡོགོ, ཨེཝཾ ཀམྨསྶ སུགཏིདུགྒཏིཝསེན ཨཝིསུདྡྷཝིསུདྡྷཔཡོགཝསེན ཨུཔཔཏྟིཡཱ ཝིཔཏྟིསམྤཏྟིཝསེན ཙ ཝིསིཊྛཕལཏཱཡ པརིཎམནཾ, ཨེཝམེཝ གིམྷཝསྶཀཱལཱདཱིསུ བཱིཛཱནཾ ཕལཝིསེསཡོགོ ཝིཡ ཏཾཏཾཀཱལཝིསེསེན ཀམྨསྶ ཕལཝིསེསཡོགོ ཧོཏཱིཏི ཨཱཧ ‘‘ཀཱལཝསེན པརིཎམཏཱི’’ཏི། སུཀྐསོཎིཏཔཙྩཡཱནནྟི ཀམྨཝིསེསཔརིབྷཱཝིཏསནྟཱནུཔྤནྣཏཱཡ སུཀྐསོཎིཏཱནཾ ཨཱཡུཝིསེསཧེཏུབྷཱཝམཱཧ སུཀྐསོཎིཏཝསེནཔི ཝཎྞཱདིཝིསེསདསྶནཏོ, ཡེན ‘‘པིཏཱུནཾ ཨཱཀཱརཾ པུཏྟོ ཨནུཝིདཧཏཱི’’ཏི ཝུཙྩཏི། ཏཾམཱུལཀཱནནྟི ཨཔྤཱཡུཀསཾཝཏྟནིཡཀམྨམཱུལཀཱནཾ། ཨཱཧཱརཱདཱིཏི ཨཱདི-སདྡེན ཝིསམཱུཔཀྐམཱདཡོ པརིགྒཎྷཱཏི།

498. Vipākadhammānaṃ kammadvāraṃ vuttaṃ dvārakathāyaṃ ‘‘tebhūmakakusalākusalo ekūnatiṃsavidho mano’’ti (dha. sa. aṭṭha. manokammadvārakathā). Payogenāti attanā parehi vā katena ussāhanapayogena. Kusalākusalāni viya yesaṃ taṃ tadārammaṇaṃ anubandhabhūtaṃ. Paṭhamapañcamacittānaṃ aññamaññabalavadubbalabhāvavicārena dutiyachaṭṭhādīnampi so vicārito hotīti ‘‘etesu balavaṃ dubbalañca vicāretu’’nti vuttaṃ. Yathā sāliādīnaṃ thaddhamudubhūmivasena tiṇādīnaṃ anīharaṇanīharaṇavasena utuādiavasesapaccayānaṃ vipattisampattivasena ca phalavisesayogo, evaṃ kammassa sugatiduggativasena avisuddhavisuddhapayogavasena upapattiyā vipattisampattivasena ca visiṭṭhaphalatāya pariṇamanaṃ, evameva gimhavassakālādīsu bījānaṃ phalavisesayogo viya taṃtaṃkālavisesena kammassa phalavisesayogo hotīti āha ‘‘kālavasena pariṇamatī’’ti. Sukkasoṇitapaccayānanti kammavisesaparibhāvitasantānuppannatāya sukkasoṇitānaṃ āyuvisesahetubhāvamāha sukkasoṇitavasenapi vaṇṇādivisesadassanato, yena ‘‘pitūnaṃ ākāraṃ putto anuvidahatī’’ti vuccati. Taṃmūlakānanti appāyukasaṃvattaniyakammamūlakānaṃ. Āhārādīti ādi-saddena visamūpakkamādayo pariggaṇhāti.







Related texts:



ཏིཔིཊཀ (མཱུལ) • Tipiṭaka (Mūla) / ཨབྷིདྷམྨཔིཊཀ • Abhidhammapiṭaka / དྷམྨསངྒཎཱིཔཱལི༹ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / ཨབྱཱཀཏཝིཔཱཀོ • Abyākatavipāko

ཨཊྛཀཐཱ • Aṭṭhakathā / ཨབྷིདྷམྨཔིཊཀ (ཨཊྛཀཐཱ) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / དྷམྨསངྒཎི-ཨཊྛཀཐཱ • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / ཨཊྛམཧཱཝིཔཱཀཙིཏྟཝཎྞནཱ • Aṭṭhamahāvipākacittavaṇṇanā

ཊཱིཀཱ • Tīkā / ཨབྷིདྷམྨཔིཊཀ (ཊཱིཀཱ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / དྷམྨསངྒཎཱི-མཱུལཊཱིཀཱ • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / ཨཊྛམཧཱཝིཔཱཀཙིཏྟཝཎྞནཱ • Aṭṭhamahāvipākacittavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact