Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / බුද්‌ධවංසපාළි • Buddhavaṃsapāḷi

16. අත්‌ථදස්‌සීබුද්‌ධවංසො

16. Atthadassībuddhavaṃso

1.

1.

තත්‌ථෙව මණ්‌ඩකප්‌පම්‌හි, අත්‌ථදස්‌සී මහායසො;

Tattheva maṇḍakappamhi, atthadassī mahāyaso;

මහාතමං නිහන්‌ත්‌වාන, පත්‌තො සම්‌බොධිමුත්‌තමං.

Mahātamaṃ nihantvāna, patto sambodhimuttamaṃ.

2.

2.

බ්‍රහ්‌මුනා යාචිතො සන්‌තො, ධම්‌මචක්‌කං පවත්‌තයි;

Brahmunā yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayi;

අමතෙන තප්‌පයී ලොකං, දසසහස්‌සිසදෙවකං.

Amatena tappayī lokaṃ, dasasahassisadevakaṃ.

3.

3.

තස්‌සාපි ලොකනාථස්‌ස, අහෙසුං අභිසමයා තයො;

Tassāpi lokanāthassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;

කොටිසතසහස්‌සානං, පඨමාභිසමයො අහු.

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

4.

4.

යදා බුද්‌ධො අත්‌ථදස්‌සී, චරතෙ දෙවචාරිකං;

Yadā buddho atthadassī, carate devacārikaṃ;

කොටිසතසහස්‌සානං, දුතියාභිසමයො අහු.

Koṭisatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

5.

5.

පුනාපරං යදා බුද්‌ධො, දෙසෙසි පිතුසන්‌තිකෙ;

Punāparaṃ yadā buddho, desesi pitusantike;

කොටිසතසහස්‌සානං, තතියාභිසමයො අහු.

Koṭisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

6.

6.

සන්‌නිපාතා තයො ආසුං, තස්‌සාපි ච මහෙසිනො;

Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi ca mahesino;

ඛීණාසවානං විමලානං, සන්‌තචිත්‌තාන තාදිනං.

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

7.

7.

අට්‌ඨනවුතිසහස්‌සානං , පඨමො ආසි සමාගමො;

Aṭṭhanavutisahassānaṃ , paṭhamo āsi samāgamo;

අට්‌ඨාසීතිසහස්‌සානං, දුතියො ආසි සමාගමො.

Aṭṭhāsītisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

8.

8.

අට්‌ඨසත්‌තතිසතසහස්‌සානං , තතියො ආසි සමාගමො;

Aṭṭhasattatisatasahassānaṃ , tatiyo āsi samāgamo;

අනුපාදා විමුත්‌තානං, විමලානං මහෙසිනං.

Anupādā vimuttānaṃ, vimalānaṃ mahesinaṃ.

9.

9.

අහං තෙන සමයෙන, ජටිලො උග්‌ගතාපනො;

Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;

සුසීමො නාම නාමෙන, මහියා සෙට්‌ඨසම්‌මතො.

Susīmo nāma nāmena, mahiyā seṭṭhasammato.

10.

10.

දිබ්‌බං මන්‌දාරවං පුප්‌ඵං, පදුමං පාරිඡත්‌තකං;

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

දෙවලොකාහරිත්‌වාන, සම්‌බුද්‌ධමභිපූජයිං.

Devalokāharitvāna, sambuddhamabhipūjayiṃ.

11.

11.

සොපි මං බුද්‌ධො බ්‍යාකාසි, අත්‌ථදස්‌සී මහාමුනි;

Sopi maṃ buddho byākāsi, atthadassī mahāmuni;

‘‘අට්‌ඨාරසෙ කප්‌පසතෙ, අයං බුද්‌ධො භවිස්‌සති.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.

12.

12.

‘‘පධානං පදහිත්‌වාන…පෙ.… හෙස්‌සාම සම්‌මුඛා ඉමං’’.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

13.

13.

තස්‌සාපි වචනං සුත්‌වා, හට්‌ඨො 1 සංවිග්‌ගමානසො;

Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho 2 saṃviggamānaso;

උත්‌තරිං වතමධිට්‌ඨාසිං, දසපාරමිපූරියා.

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

14.

14.

සොභණං නාම නගරං, සාගරො නාම ඛත්‌තියො;

Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, sāgaro nāma khattiyo;

සුදස්‌සනා නාම ජනිකා, අත්‌ථදස්‌සිස්‌ස සත්‌ථුනො.

Sudassanā nāma janikā, atthadassissa satthuno.

15.

15.

දසවස්‌සසහස්‌සානි, අගාරං අජ්‌ඣ සො වසි;

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

අමරගිරි සුගිරි වාහනා, තයො පාසාදමුත්‌තමා.

Amaragiri sugiri vāhanā, tayo pāsādamuttamā.

16.

16.

තෙත්‌තිංසඤ්‌ච සහස්‌සානි, නාරියො සමලඞ්‌කතා;

Tettiṃsañca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

විසාඛා නාම නාරී ච, සෙලො නාමාසි අත්‍රජො.

Visākhā nāma nārī ca, selo nāmāsi atrajo.

17.

17.

නිමිත්‌තෙ චතුරො දිස්‌වා, අස්‌සයානෙන නික්‌ඛමි;

Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;

අනූනඅට්‌ඨමාසානි, පධානං පදහී ජිනො.

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

18.

18.

බ්‍රහ්‌මුනා යාචිතො සන්‌තො, අත්‌ථදස්‌සී මහායසො;

Brahmunā yācito santo, atthadassī mahāyaso;

වත්‌ති චක්‌කං මහාවීරො, අනොමුය්‍යානෙ නරාසභො.

Vatti cakkaṃ mahāvīro, anomuyyāne narāsabho.

19.

19.

සන්‌තො ච උපසන්‌තො ච, අහෙසුං අග්‌ගසාවකා;

Santo ca upasanto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

අභයො නාමුපට්‌ඨාකො, අත්‌ථදස්‌සිස්‌ස සත්‌ථුනො.

Abhayo nāmupaṭṭhāko, atthadassissa satthuno.

20.

20.

ධම්‌මා චෙව සුධම්‌මා ච, අහෙසුං අග්‌ගසාවිකා;

Dhammā ceva sudhammā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

බොධි තස්‌ස භගවතො, චම්‌පකොති පවුච්‌චති.

Bodhi tassa bhagavato, campakoti pavuccati.

21.

21.

නකුලො ච නිසභො ච, අහෙසුං අග්‌ගුපට්‌ඨකා;

Nakulo ca nisabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

මකිලා ච සුනන්‌දා ච, අහෙසුං අග්‌ගුපට්‌ඨිකා.

Makilā ca sunandā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

22.

22.

සොපි බුද්‌ධො අසමසමො, අසීතිහත්‌ථමුග්‌ගතො;

Sopi buddho asamasamo, asītihatthamuggato;

සොභතෙ සාලරාජාව, උළුරාජාව පූරිතො.

Sobhate sālarājāva, uḷurājāva pūrito.

23.

23.

තස්‌ස පාකතිකා රංසී, අනෙකසතකොටියො;

Tassa pākatikā raṃsī, anekasatakoṭiyo;

උද්‌ධං අධො දස දිසා, ඵරන්‌ති යොජනං සදා.

Uddhaṃ adho dasa disā, pharanti yojanaṃ sadā.

24.

24.

සොපි බුද්‌ධො නරාසභො, සබ්‌බසත්‌තුත්‌තමො මුනි;

Sopi buddho narāsabho, sabbasattuttamo muni;

වස්‌සසතසහස්‌සානි, ලොකෙ අට්‌ඨාසි චක්‌ඛුමා.

Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

25.

25.

අතුලං දස්‌සෙත්‌වා ඔභාසං, විරොචෙත්‌වා සදෙවකෙ 3;

Atulaṃ dassetvā obhāsaṃ, virocetvā sadevake 4;

සොපි අනිච්‌චතං පත්‌තො, යථග්‌ගුපාදානසඞ්‌ඛයා.

Sopi aniccataṃ patto, yathaggupādānasaṅkhayā.

26.

26.

අත්‌ථදස්‌සී ජිනවරො, අනොමාරාමම්‌හි නිබ්‌බුතො;

Atthadassī jinavaro, anomārāmamhi nibbuto;

ධාතුවිත්‌ථාරිකං ආසි, තෙසු තෙසු පදෙසතොති.

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

අත්‌ථදස්‌සිස්‌ස භගවතො වංසො චුද්‌දසමො.

Atthadassissa bhagavato vaṃso cuddasamo.







Footnotes:
1. තුට්‌ඨො (ස්‍යා. කං.)
2. tuṭṭho (syā. kaṃ.)
3. අතුලං දස්‌සයිත්‌වාන, ඔභාසෙත්‌වා සදෙවකෙ (සී. ක.)
4. atulaṃ dassayitvāna, obhāsetvā sadevake (sī. ka.)



Related texts:



අට්‌ඨකථා • Aṭṭhakathā / සුත්‌තපිටක (අට්‌ඨකථා) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ඛුද්‌දකනිකාය (අට්‌ඨකථා) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / බුද්‌ධවංස-අට්‌ඨකථා • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / 16. අත්‌ථදස්‌සීබුද්‌ධවංසවණ්‌ණනා • 16. Atthadassībuddhavaṃsavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact