| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
៤. អរិយរូបកថាវណ្ណនា
4. Ariyarūpakathāvaṇṇanā
៦៩៨-៦៩៩. ឥទានិ អរិយរូបកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ សម្មាវាចាកម្មន្តា រូបំ, តញ្ច ខោ ‘‘សព្ពំ រូបំ ចត្តារិ ច មហាភូតានិ ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទាយរូប’’ន្តិ (ម. និ. ៣.៦៧) វចនតោ ឧបាទាយរូបន្តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឧត្តរាបថកានំ; តេ សន្ធាយ អរិយរូបំ មហាភូតានំ ឧបាទាយាតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស។ តត្ថ អរិយានំ រូបំ, អរិយំ វា រូបន្តិ អរិយរូបំ។ អាមន្តាតិ លទ្ធិយំ ឋត្វា បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ កុសលន្តិ បុដ្ឋោ លទ្ធិវសេនេវ បដិជានាតិ។ អនាសវបុច្ឆាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។ យំ កិញ្ចិ រូបន្តិ សុត្តំ ឋបេត្វា ភូតានិ សេសរូបស្ស ឧបាទាភាវំ ទីបេតិ, ន សម្មាវាចាកម្មន្តានំ។ តេសញ្ហិ រូបមត្តញ្ញេវ អសិទ្ធំ, កុតោ ឧបាទារូបតា; តស្មា អសាធកន្តិ។
698-699. Idāni ariyarūpakathā nāma hoti. Tattha sammāvācākammantā rūpaṃ, tañca kho ‘‘sabbaṃ rūpaṃ cattāri ca mahābhūtāni catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpa’’nti (ma. ni. 3.67) vacanato upādāyarūpanti yesaṃ laddhi, seyyathāpi uttarāpathakānaṃ; te sandhāya ariyarūpaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti pucchā sakavādissa. Tattha ariyānaṃ rūpaṃ, ariyaṃ vā rūpanti ariyarūpaṃ. Āmantāti laddhiyaṃ ṭhatvā paṭiññā itarassa. Kusalanti puṭṭho laddhivaseneva paṭijānāti. Anāsavapucchādīsupi eseva nayo. Yaṃ kiñci rūpanti suttaṃ ṭhapetvā bhūtāni sesarūpassa upādābhāvaṃ dīpeti, na sammāvācākammantānaṃ. Tesañhi rūpamattaññeva asiddhaṃ, kuto upādārūpatā; tasmā asādhakanti.
អរិយរូបកថាវណ្ណនា។
Ariyarūpakathāvaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៣៩) ៤. អរិយរូបកថា • (139) 4. Ariyarūpakathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៤. អរិយរូបកថាវណ្ណនា • 4. Ariyarūpakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៤. អរិយរូបកថាវណ្ណនា • 4. Ariyarūpakathāvaṇṇanā
