| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā |
៦. អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា
6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā
៥១៥. តេន សមយេនាតិ អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទំ។ តត្ថ ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោតិ អសីតិសហស្សមត្តានំ សក្យកុលា បព្ពជិតានំ ភិក្ខូនំ បតិកិដ្ឋោ លោលជាតិកោ។ បដ្ដោតិ ឆេកោ សមត្ថោ បដិពលោ សរសម្បន្នោ កណ្ឋមាធុរិយេន សមន្នាគតោ។ កិស្មិំ វិយាតិ កិំសុ វិយ កិលេសោ វិយ, ហិរោត្តប្បវសេន កម្បនំ វិយ សង្កម្បនំ វិយ ហោតីតិ អត្ថោ។
515.Tena samayenāti aññātakaviññattisikkhāpadaṃ. Tattha upanando sakyaputtoti asītisahassamattānaṃ sakyakulā pabbajitānaṃ bhikkhūnaṃ patikiṭṭho lolajātiko. Paṭṭoti cheko samattho paṭibalo sarasampanno kaṇṭhamādhuriyena samannāgato. Kismiṃ viyāti kiṃsu viya kileso viya, hirottappavasena kampanaṃ viya saṅkampanaṃ viya hotīti attho.
អទ្ធានមគ្គន្តិ អទ្ធានសង្ខាតំ ទីឃមគ្គំ, ន នគរវីថិមគ្គន្តិ អត្ថោ។ តេ ភិក្ខូ អច្ឆិន្ទិំសូតិ មុសិំសុ, បត្តចីវរានិ នេសំ ហរិំសូតិ អត្ថោ។ អនុយុញ្ជាហីតិ ភិក្ខុភាវជាននត្ថាយ បុច្ឆ។ អនុយុញ្ជិយមានាតិ បព្ពជ្ជាឧបសម្បទាបត្តចីវរាធិដ្ឋានាទីនិ បុច្ឆិយមានា។ ឯតមត្ថំ អារោចេសុន្តិ ភិក្ខុភាវំ ជានាបេត្វា យោ ‘‘សាកេតា សាវត្ថិំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា’’តិអាទិនា នយេន វុត្តោ, ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។
Addhānamagganti addhānasaṅkhātaṃ dīghamaggaṃ, na nagaravīthimagganti attho. Te bhikkhū acchindiṃsūti musiṃsu, pattacīvarāni nesaṃ hariṃsūti attho. Anuyuñjāhīti bhikkhubhāvajānanatthāya puccha. Anuyuñjiyamānāti pabbajjāupasampadāpattacīvarādhiṭṭhānādīni pucchiyamānā. Etamatthaṃ ārocesunti bhikkhubhāvaṃ jānāpetvā yo ‘‘sāketā sāvatthiṃ addhānamaggappaṭipannā’’tiādinā nayena vutto, etamatthaṃ ārocesuṃ.
៥១៧. អញ្ញាតកំ គហបតិំ វាតិអាទីសុ យំ បរតោ ‘‘តិណេន វា បណ្ណេន វា បដិច្ឆាទេត្វា’’តិ វុត្តំ, តំ អាទិំ កត្វា ឯវំ អនុបុព្ពកថា វេទិតព្ពា។ សចេ ចោរេ បស្សិត្វា ទហរា បត្តចីវរានិ គហេត្វា បលាតា, ចោរា ថេរានំ និវាសនបារុបនមត្តំយេវ ហរិត្វា គច្ឆន្តិ, ថេរេហិ នេវ តាវ ចីវរំ វិញ្ញាបេតព្ពំ, ន សាខាបលាសំ ភញ្ជិតព្ពំ។ អថ ទហរា សព្ពំ ភណ្ឌកំ ឆឌ្ឌេត្វា បលាតា, ចោរា ថេរានំ និវាសនបារុបនំ តញ្ច ភណ្ឌកំ គហេត្វា គច្ឆន្តិ, ទហរេហិ អាគន្ត្វា អត្តនោ និវាសនបារុបនានិ ន តាវ ថេរានំ ទាតព្ពានិ, ន ហិ អនច្ឆិន្នចីវរា អត្តនោ អត្ថាយ សាខាបលាសំ ភញ្ជិតុំ លភន្តិ, អច្ឆិន្នចីវរានំ បន អត្ថាយ លភន្តិ, អច្ឆិន្នចីវរាវ អត្តនោបិ បរេសម្បិ អត្ថាយ លភន្តិ។ តស្មា ថេរេហិ វា សាខាបលាសំ ភញ្ជិត្វា វាកាទីហិ គន្ថេត្វា ទហរានំ ទាតព្ពំ, ទហរេហិ វា ថេរានំ អត្ថាយ ភញ្ជិត្វា គន្ថេត្វា តេសំ ហត្ថេ ទត្វា វា អទត្វា វា អត្តនា និវាសេត្វា អត្តនោ និវាសនបារុបនានិ ថេរានំ ទាតព្ពានិ, នេវ ភូតគាមបាតព្យតាយ បាចិត្តិយំ ហោតិ, ន តេសំ ធារណេ ទុក្កដំ។
517.Aññātakaṃ gahapatiṃ vātiādīsu yaṃ parato ‘‘tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā’’ti vuttaṃ, taṃ ādiṃ katvā evaṃ anupubbakathā veditabbā. Sace core passitvā daharā pattacīvarāni gahetvā palātā, corā therānaṃ nivāsanapārupanamattaṃyeva haritvā gacchanti, therehi neva tāva cīvaraṃ viññāpetabbaṃ, na sākhāpalāsaṃ bhañjitabbaṃ. Atha daharā sabbaṃ bhaṇḍakaṃ chaḍḍetvā palātā, corā therānaṃ nivāsanapārupanaṃ tañca bhaṇḍakaṃ gahetvā gacchanti, daharehi āgantvā attano nivāsanapārupanāni na tāva therānaṃ dātabbāni, na hi anacchinnacīvarā attano atthāya sākhāpalāsaṃ bhañjituṃ labhanti, acchinnacīvarānaṃ pana atthāya labhanti, acchinnacīvarāva attanopi paresampi atthāya labhanti. Tasmā therehi vā sākhāpalāsaṃ bhañjitvā vākādīhi ganthetvā daharānaṃ dātabbaṃ, daharehi vā therānaṃ atthāya bhañjitvā ganthetvā tesaṃ hatthe datvā vā adatvā vā attanā nivāsetvā attano nivāsanapārupanāni therānaṃ dātabbāni, neva bhūtagāmapātabyatāya pācittiyaṃ hoti, na tesaṃ dhāraṇe dukkaṭaṃ.
សចេ អន្តរាមគ្គេ រជកត្ថរណំ វា ហោតិ, អញ្ញេ វា តាទិសេ មនុស្សេ បស្សន្តិ, ចីវរំ វិញ្ញាបេតព្ពំ។ យានិ ច នេសំ តេ វា វិញ្ញត្តមនុស្សា អញ្ញេ វា សាខាបលាសនិវាសនេ ភិក្ខូ ទិស្វា ឧស្សាហជាតា វត្ថានិ ទេន្តិ, តានិ សទសានិ វា ហោន្តុ អទសានិ វា នីលាទិនានាវណ្ណានិ វា កប្បិយានិបិ អកប្បិយានិបិ សព្ពានិ អច្ឆិន្នចីវរដ្ឋានេ ឋិតត្តា តេសំ និវាសេតុញ្ច បារុបិតុញ្ច វដ្ដន្តិ។ វុត្តម្បិហេតំ បរិវារេ –
Sace antarāmagge rajakattharaṇaṃ vā hoti, aññe vā tādise manusse passanti, cīvaraṃ viññāpetabbaṃ. Yāni ca nesaṃ te vā viññattamanussā aññe vā sākhāpalāsanivāsane bhikkhū disvā ussāhajātā vatthāni denti, tāni sadasāni vā hontu adasāni vā nīlādinānāvaṇṇāni vā kappiyānipi akappiyānipi sabbāni acchinnacīvaraṭṭhāne ṭhitattā tesaṃ nivāsetuñca pārupituñca vaṭṭanti. Vuttampihetaṃ parivāre –
‘‘អកប្បកតំ នាបិ រជនាយ រត្តំ;
‘‘Akappakataṃ nāpi rajanāya rattaṃ;
តេន និវត្ថោ យេន កាមំ វជេយ្យ;
Tena nivattho yena kāmaṃ vajeyya;
ន ចស្ស ហោតិ អាបត្តិ;
Na cassa hoti āpatti;
សោ ច ធម្មោ សុគតេន ទេសិតោ;
So ca dhammo sugatena desito;
បញ្ហា មេសា កុសលេហិ ចិន្តិតា’’តិ។ (បរិ. ៤៨១);
Pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti. (pari. 481);
អយញ្ហិ បញ្ហោ អច្ឆិន្នចីវរកំ ភិក្ខុំ សន្ធាយ វុត្តោ។ អថ បន តិត្ថិយេហិ សហគច្ឆន្តិ, តេ ច នេសំ កុសចីរវាកចីរផលកចីរានិ ទេន្តិ, តានិបិ លទ្ធិំ អគ្គហេត្វា និវាសេតុំ វដ្ដន្តិ, និវាសេត្វាបិ លទ្ធិ ន គហេតព្ពា។
Ayañhi pañho acchinnacīvarakaṃ bhikkhuṃ sandhāya vutto. Atha pana titthiyehi sahagacchanti, te ca nesaṃ kusacīravākacīraphalakacīrāni denti, tānipi laddhiṃ aggahetvā nivāsetuṃ vaṭṭanti, nivāsetvāpi laddhi na gahetabbā.
ឥទានិ ‘‘យំ អាវាសំ បឋមំ ឧបគច្ឆតិ, សចេ តត្ថ ហោតិ សង្ឃស្ស វិហារចីវរំ វា’’តិអាទីសុ វិហារចីវរំ នាម មនុស្សា អាវាសំ ការេត្វា ‘‘ចត្តារោបិ បច្ចយា អម្ហាកំយេវ សន្តកា បរិភោគំ គច្ឆន្តូ’’តិ តិចីវរំ សជ្ជេត្វា អត្តនា ការាបិតេ អាវាសេ ឋបេន្តិ, ឯតំ វិហារចីវរំ នាម។ ឧត្តរត្ថរណន្តិ មញ្ចកស្ស ឧបរិ អត្ថរណកំ វុច្ចតិ។ ភុមត្ថរណន្តិ បរិកម្មកតាយ ភូមិយា រក្ខណត្ថំ ចិមិលិកាហិ កតអត្ថរណំ តស្ស ឧបរិ តដ្ដិកំ បត្ថរិត្វា ចង្កមន្តិ។ ភិសិច្ឆវីតិ មញ្ចភិសិយា វា បីឋភិសិយា វា ឆវិ, សចេ បូរិតា ហោតិ វិធុនិត្វាបិ គហេតុំ វដ្ដតិ។ ឯវមេតេសុ វិហារចីវរាទីសុ យំ តត្ថ អាវាសេ ហោតិ, តំ អនាបុច្ឆាបិ គហេត្វា និវាសេតុំ វា បារុបិតុំ វា អច្ឆិន្នចីវរកានំ ភិក្ខូនំ លព្ភតីតិ វេទិតព្ពំ។ តញ្ច ខោ លភិត្វា ឱទហិស្សាមិ បុន ឋបេស្សាមីតិ អធិប្បាយេន ន មូលច្ឆេជ្ជាយ។ លភិត្វា ច បន ញាតិតោ វា ឧបដ្ឋាកតោ វា អញ្ញតោ វា កុតោចិ បាកតិកមេវ កាតព្ពំ។ វិទេសគតេន ឯកស្មិំ សង្ឃិកេ អាវាសេ សង្ឃិកបរិភោគេន បរិភុញ្ជនត្ថាយ ឋបេតព្ពំ។ សចស្ស បរិភោគេនេវ តំ ជីរតិ វា នស្សតិ វា គីវា ន ហោតិ។ សចេ បន ឯតេសំ វុត្តប្បការានំ គិហិវត្ថាទីនំ ភិសិច្ឆវិបរិយន្តានំ កិញ្ចិ ន លព្ភតិ, តេន តិណេន វា បណ្ណេន វា បដិច្ឆាទេត្វា អាគន្តព្ពន្តិ។
Idāni ‘‘yaṃ āvāsaṃ paṭhamaṃ upagacchati, sace tattha hoti saṅghassa vihāracīvaraṃ vā’’tiādīsu vihāracīvaraṃ nāma manussā āvāsaṃ kāretvā ‘‘cattāropi paccayā amhākaṃyeva santakā paribhogaṃ gacchantū’’ti ticīvaraṃ sajjetvā attanā kārāpite āvāse ṭhapenti, etaṃ vihāracīvaraṃ nāma. Uttarattharaṇanti mañcakassa upari attharaṇakaṃ vuccati. Bhumattharaṇanti parikammakatāya bhūmiyā rakkhaṇatthaṃ cimilikāhi kataattharaṇaṃ tassa upari taṭṭikaṃ pattharitvā caṅkamanti. Bhisicchavīti mañcabhisiyā vā pīṭhabhisiyā vā chavi, sace pūritā hoti vidhunitvāpi gahetuṃ vaṭṭati. Evametesu vihāracīvarādīsu yaṃ tattha āvāse hoti, taṃ anāpucchāpi gahetvā nivāsetuṃ vā pārupituṃ vā acchinnacīvarakānaṃ bhikkhūnaṃ labbhatīti veditabbaṃ. Tañca kho labhitvā odahissāmi puna ṭhapessāmīti adhippāyena na mūlacchejjāya. Labhitvā ca pana ñātito vā upaṭṭhākato vā aññato vā kutoci pākatikameva kātabbaṃ. Videsagatena ekasmiṃ saṅghike āvāse saṅghikaparibhogena paribhuñjanatthāya ṭhapetabbaṃ. Sacassa paribhogeneva taṃ jīrati vā nassati vā gīvā na hoti. Sace pana etesaṃ vuttappakārānaṃ gihivatthādīnaṃ bhisicchavipariyantānaṃ kiñci na labbhati, tena tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabbanti.
៥១៩. យេហិ កេហិចិ វា អច្ឆិន្នន្តិ ឯត្ថ យម្បិ អច្ឆិន្នចីវរា អាចរិយុបជ្ឈាយា អញ្ញេ ‘‘អាហរថ, អាវុសោ, ចីវរ’’ន្តិ យាចិត្វា វា វិស្សាសេន វា គណ្ហន្តិ, តម្បិ សង្គហំ គច្ឆតីតិ វត្តុំ យុជ្ជតិ។
519.Yehikehici vā acchinnanti ettha yampi acchinnacīvarā ācariyupajjhāyā aññe ‘‘āharatha, āvuso, cīvara’’nti yācitvā vā vissāsena vā gaṇhanti, tampi saṅgahaṃ gacchatīti vattuṃ yujjati.
បរិភោគជិណ្ណំ វាតិ ឯត្ថ ច អច្ឆិន្នចីវរានំ អាចរិយុបជ្ឈាយាទីនំ អត្តនា តិណបណ្ណេហិ បដិច្ឆាទេត្វា ទិន្នចីវរម្បិ សង្គហំ គច្ឆតីតិ វត្តុំ យុជ្ជតិ។ ឯវញ្ហិ តេ អច្ឆិន្នចីវរដ្ឋានេ នដ្ឋចីវរដ្ឋានេ ច ឋិតា ភវិស្សន្តិ, តេន នេសំ វិញ្ញត្តិយំ អកប្បិយចីវរបរិភោគេ ច អនាបត្តិ អនុរូបា ភវិស្សតិ។
Paribhogajiṇṇaṃ vāti ettha ca acchinnacīvarānaṃ ācariyupajjhāyādīnaṃ attanā tiṇapaṇṇehi paṭicchādetvā dinnacīvarampi saṅgahaṃ gacchatīti vattuṃ yujjati. Evañhi te acchinnacīvaraṭṭhāne naṭṭhacīvaraṭṭhāne ca ṭhitā bhavissanti, tena nesaṃ viññattiyaṃ akappiyacīvaraparibhoge ca anāpatti anurūpā bhavissati.
៥២១. ញាតកានំ បវារិតានន្តិ ឯត្ថ ‘‘ឯតេសំ សន្តកំ ទេថា’’តិ វិញ្ញាបេន្តស្ស យាចន្តស្ស អនាបត្តីតិ ឯវមត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ។ ន ហិ ញាតកបវារិតានំ អាបត្តិ វា អនាបត្តិ វា ហោតិ។ អត្តនោ ធនេនាតិ ឯត្ថាបិ អត្តនោ កប្បិយភណ្ឌេន កប្បិយវោហារេនេវ ចីវរំ វិញ្ញាបេន្តស្ស ចេតាបេន្តស្ស បរិវត្តាបេន្តស្ស អនាបត្តីតិ ឯវមត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ។ បវារិតានន្តិ ឯត្ថ ច សង្ឃវសេន បវារិតេសុ បមាណមេវ វដ្ដតិ។ បុគ្គលិកបវារណាយ យំ យំ បវារេតិ, តំ តំយេវ វិញ្ញាបេតព្ពំ។ យោ ចតូហិ បច្ចយេហិ បវារេត្វា សយមេវ សល្លក្ខេត្វា កាលានុកាលំ ចីវរានិ ទិវសេ ទិវសេ យាគុភត្តាទីនីតិ ឯវំ យេន យេនត្ថោ តំ តំ ទេតិ, តស្ស វិញ្ញាបនកិច្ចំ នត្ថិ។ យោ បន បវារេត្វា ពាលតាយ វា សតិសម្មោសេន វា ន ទេតិ, សោ វិញ្ញាបេតព្ពោ។ យោ ‘‘មយ្ហំ គេហំ បវារេមី’’តិ វទតិ, តស្ស គេហំ គន្ត្វា យថាសុខំ និសីទិតព្ពំ និបជ្ជិតព្ពំ, ន កិញ្ចិ គហេតព្ពំ។ យោ បន ‘‘យំ មយ្ហំ គេហេ អត្ថិ, តំ បវារេមី’’តិ វទតិ។ យំ តត្ថ កប្បិយំ, តំ វិញ្ញាបេតព្ពំ, គេហេ បន និសីទិតុំ វា និបជ្ជិតុំ វា ន លព្ភតីតិ កុរុន្ទិយំ វុត្តំ។
521.Ñātakānaṃ pavāritānanti ettha ‘‘etesaṃ santakaṃ dethā’’ti viññāpentassa yācantassa anāpattīti evamattho daṭṭhabbo. Na hi ñātakapavāritānaṃ āpatti vā anāpatti vā hoti. Attano dhanenāti etthāpi attano kappiyabhaṇḍena kappiyavohāreneva cīvaraṃ viññāpentassa cetāpentassa parivattāpentassa anāpattīti evamattho daṭṭhabbo. Pavāritānanti ettha ca saṅghavasena pavāritesu pamāṇameva vaṭṭati. Puggalikapavāraṇāya yaṃ yaṃ pavāreti, taṃ taṃyeva viññāpetabbaṃ. Yo catūhi paccayehi pavāretvā sayameva sallakkhetvā kālānukālaṃ cīvarāni divase divase yāgubhattādīnīti evaṃ yena yenattho taṃ taṃ deti, tassa viññāpanakiccaṃ natthi. Yo pana pavāretvā bālatāya vā satisammosena vā na deti, so viññāpetabbo. Yo ‘‘mayhaṃ gehaṃ pavāremī’’ti vadati, tassa gehaṃ gantvā yathāsukhaṃ nisīditabbaṃ nipajjitabbaṃ, na kiñci gahetabbaṃ. Yo pana ‘‘yaṃ mayhaṃ gehe atthi, taṃ pavāremī’’ti vadati. Yaṃ tattha kappiyaṃ, taṃ viññāpetabbaṃ, gehe pana nisīdituṃ vā nipajjituṃ vā na labbhatīti kurundiyaṃ vuttaṃ.
អញ្ញស្សត្ថាយាតិ ឯត្ថ អត្តនោ ញាតកបវារិតេ ន កេវលំ អត្តនោ អត្ថាយ, អថ ខោ អញ្ញស្សត្ថាយ វិញ្ញាបេន្តស្ស អនាបត្តីតិ អយមេកោ អត្ថោ។ អយំ បន ទុតិយោ អញ្ញស្សាតិ យេ អញ្ញស្ស ញាតកបវារិតា, តេ តស្សេវ ‘‘អញ្ញស្សា’’តិ លទ្ធវោហារស្ស ពុទ្ធរក្ខិតស្ស វា ធម្មរក្ខិតស្ស វា អត្ថាយ វិញ្ញាបេន្តស្ស អនាបត្តីតិ។ សេសំ ឧត្តានត្ថមេវ។
Aññassatthāyāti ettha attano ñātakapavārite na kevalaṃ attano atthāya, atha kho aññassatthāya viññāpentassa anāpattīti ayameko attho. Ayaṃ pana dutiyo aññassāti ye aññassa ñātakapavāritā, te tasseva ‘‘aññassā’’ti laddhavohārassa buddharakkhitassa vā dhammarakkhitassa vā atthāya viññāpentassa anāpattīti. Sesaṃ uttānatthameva.
សមុដ្ឋានាទីសុ ឥទម្បិ ឆសមុដ្ឋានំ, កិរិយំ, នោសញ្ញាវិមោក្ខំ, អចិត្តកំ, បណ្ណត្តិវជ្ជំ, កាយកម្មវចីកម្មំ, តិចិត្តំ, តិវេទនន្តិ។
Samuṭṭhānādīsu idampi chasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammavacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៦. អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទំ • 6. Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៦. អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៦. អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៦. អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā
