| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
១០. អកប្បិយមំសនិទ្ទេសវណ្ណនា
10. Akappiyamaṃsaniddesavaṇṇanā
១១៣. ឥទានិ មំសេសុ បដិបជ្ជិតព្ពាការំ ទស្សេតុំ ‘‘មំសេសុ ច អកប្បិយ’’ន្តិ ឧទ្ធដំ។ អកប្បិយមំសម្ហិ ទស្សិតេ កប្បិយមំសំ ទស្សិតមេវ ហោតិ បារិសេសនយេន។ ឧរគស្ស ចាតិ ឯត្ថ សព្ពោបិ ឧរគោ ន កប្បតិ។
113. Idāni maṃsesu paṭipajjitabbākāraṃ dassetuṃ ‘‘maṃsesu ca akappiya’’nti uddhaṭaṃ. Akappiyamaṃsamhi dassite kappiyamaṃsaṃ dassitameva hoti pārisesanayena. Uragassa cāti ettha sabbopi urago na kappati.
១១៤. ឯត្តាវតា ជាតិវសេន ទសវិធម្បិ អកប្បិយមំសំ ទស្សេត្វា ឥទានិ កប្បិយមំសេសុបិ អកប្បិយវិធិំ ទស្សេតុំ ‘‘ឧទ្ទិស្សកតមំសញ្ច, យញ្ច អប្បដិវេក្ខិត’’ន្តិ វុត្តំ។ តត្ថ បញ្ចសុ សហធម្មិកេសុ យស្ស កស្សចិ យំ កិញ្ចិ ឧទ្ទិស្ស កតំ ឧទ្ទិស្សកតំ នាម, តំ បន ជានិត្វា បរិភុញ្ជិតុំ សព្ពេសម្បិ ន វដ្ដតិ, អជានន្តានំ អនាបត្តិ។ មច្ឆេសុបិ ឯសេវ នយោ។ អប្បដិវេក្ខិតន្តិ អនុបបរិក្ខិតំ, អនាបុច្ឆិតន្តិ អត្ថោ។ ‘‘ន ភិក្ខវេ អប្បដិវេក្ខិត្វា មំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ, យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (មហាវ. ២៨១) វុត្តំ។ មច្ឆេសុ បន អាបុច្ឆនកិច្ចំ នត្ថិ អកប្បិយមច្ឆានំ នត្ថិតាយាតិ វទន្តិ។ ឥទានិ ឯតេសុ អាបត្តិភេទំ ទស្សេតុំ ‘‘ថុល្លច្ចយ’’ន្តិអាទិមាហ។ តំ សព្ពំ (កង្ខា. អដ្ឋ. សន្និធិការកសិក្ខាបទវណ្ណនា) ឧត្តានមេវ។
114. Ettāvatā jātivasena dasavidhampi akappiyamaṃsaṃ dassetvā idāni kappiyamaṃsesupi akappiyavidhiṃ dassetuṃ ‘‘uddissakatamaṃsañca, yañca appaṭivekkhita’’nti vuttaṃ. Tattha pañcasu sahadhammikesu yassa kassaci yaṃ kiñci uddissa kataṃ uddissakataṃ nāma, taṃ pana jānitvā paribhuñjituṃ sabbesampi na vaṭṭati, ajānantānaṃ anāpatti. Macchesupi eseva nayo. Appaṭivekkhitanti anupaparikkhitaṃ, anāpucchitanti attho. ‘‘Na bhikkhave appaṭivekkhitvā maṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ, yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti (mahāva. 281) vuttaṃ. Macchesu pana āpucchanakiccaṃ natthi akappiyamacchānaṃ natthitāyāti vadanti. Idāni etesu āpattibhedaṃ dassetuṃ ‘‘thullaccaya’’ntiādimāha. Taṃ sabbaṃ (kaṅkhā. aṭṭha. sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā) uttānameva.
១១៥. ឥទានិ ន កេវលំ ឥមេសំ មនុស្សាទីនំ មំសមេវ អកប្បិយំ, អដ្ឋិអាទីនិបិ អកប្បិយានីតិ ទស្សេតុំ ‘‘អដ្ឋីបី’’តិអាទិ វុត្តំ។ តត្ថ (មហាវ. អដ្ឋ ២៨១) លោមម្បេសន្តិ លោមម្បិ ឯសំ អកប្បិយមំសវត្ថូនន្តិ អត្ថោ។ សចិត្តកំ វាតិ ឯតេសុ បន ឧទ្ទិស្សកតមេវ សចិត្តកំ, សេសា អចិត្តកាតិ។ អកប្បិយមំសវិនិច្ឆយោ។
115. Idāni na kevalaṃ imesaṃ manussādīnaṃ maṃsameva akappiyaṃ, aṭṭhiādīnipi akappiyānīti dassetuṃ ‘‘aṭṭhīpī’’tiādi vuttaṃ. Tattha (mahāva. aṭṭha 281) lomampesanti lomampi esaṃ akappiyamaṃsavatthūnanti attho. Sacittakaṃ vāti etesu pana uddissakatameva sacittakaṃ, sesā acittakāti. Akappiyamaṃsavinicchayo.
អកប្បិយមំសនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Akappiyamaṃsaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
